Iruñeko Udala eta Mintzoa argitaletxea elkarlanean aritu dira Guilhem Anelier Tolosakoa trobadore proventzarraren Nafarroako Gudua poemaren edizio faksimilea argitaratzeko: 1276ko Nabarreriako gerrari buruzkoa da, idazlea gertaera horren zuzeneko lekuko izan baitzen. Gertakari historiko horren 750. urteurrenaren karietara, egitasmoak helburu du hiriari eta udal-erakundeari lotutako ondare historikoa sustatzea eta zabaltzea.
Joseba Asiron Saez Iruñeko alkateak aurkeztu du liburua, Pello Monteano Sorbet historialariarekin eta Aritz Otazu Mintzoa argitaletxearen zuzendariarekin batera. Faksimilea Erdi Aroko okzitanieraz idatzita dago, eta poema horren kontserbaturiko eskuizkribu bakarra erreproduzitzen du. Jatorrizko eskuizkribua Historiaren Errege Akademian dago gordeta, Madrilen, Iruñetik heldu baitzen bertara 1866an. Kodexak 144 orri ditu, eta testu gehiena dagoen arren, ez da osorik iritsi gaur egunera.
Edizio faksimileaz gain, ikerlan historiko eta linguistikoa dago eskuragarri: Pello Monteano Sorbet soziologo, Historian doktore eta Nafarroako Errege Artxibo Nagusiko goi-mailako teknikariak egin du, eta oraingo argitalpenerako modu esklusiboan eskaintzen da. Ikerlanak poema idatzi zeneko gizarte-testuingurua aztertzen du, Nabarreriako gerra zibila gertatu baitzen garai hartan, eta Iruñeko historiaren aldi hori ulertzeko gako berriak ematen ditu ezagutzera. Ikerlana euskaraz, gaztelaniaz eta frantsesez dago.
Ikerlanak egindako ekarpenen artean datu berri bat da nabarmentzekoa: Nafarroako Gudua poemaren gordetako ale bakarrean eskuz idatzitako inskripzio bat. Antza, eskuizkribuaren jabeak egin zuen oharra, 1424ko Iruña bateratuko alkateorde izan zen Miguel Laçeillak alegia.
Bi argitalpen
Hasteko, zurezko kutxatila batean aurkeztutako luxuzko tirada bat egin da. Argitalpen mugatua da, eta 250 ale argitaratu dira guztira, 375 euroan. Aleak Mintzoa argitaletxean egonen dira eskuragarri (Kale Berria 4), eta https://www.editorialmintzoa.com/eu webgunearen bidez ere bai. Hala ere, argitalpen estandarra ere argitaratuko da, eta liburu-dendetan azarotik aurrera egonen da salgai, 24 euroan, Iruñeko Nabarreria: hil eta berpiztu (1276-1340) izenburupean.
Iruñeko Udalak 8.000 euroko ekarpena egin dio proiektuari, eta luxuzko argitalpenaren aleak eskuratuko ditu, zeinak protokolo zerbitzuak kudeatutako opari instituzionalen katalogoan txertatuko baitira, baita argitalpen estandarreko aleak ere, zeinak udal-liburutegietan eta kontsultak egiteko eta ikertzeko guneetan banatuko baitira.
Batasunaren Pribilegioaren inguruko hitzaldia
Gainera, Udalak Batasunaren Pribilegioaren inguruko dibulgaziozko hitzaldi bat antolatuko du, eta Mintzoa argitaletxeak eta Pello Monteanok hartuko dute parte bertan, lana jakitera eman eta gogora ekartzen den efemeride hori herritarrei hurbiltzeko.
Nabarreriako gerra Iruñearen historiako gertakaririk odoltsuenetako bat izan zen, eta haren ondorioz, Nabarreriako burgua suntsitu zen 1276an. Gertakari horrek amaiera eman zion San Zernin, San Nikolas, Nabarreria eta San Migeleko herritarren arteko garai asaldatu eta gatazkatsuari. Gatazka eta banaketa horiek hainbat mendez gertatu ziren, eta, azkenik, Karlos III.a Noblearen erregealdian (1387-1425) atzean utzi ziren, Batasunaren Pribilegioaren sinadurarekin bat. Hitzaldiak aukera emanen du prozesu historiko hori testuinguruan jartzeko eta Guilhem Anelieren lanaren garrantzia hobeki ulertzeko, Erdi Aroko Iruñearen testigantza dokumentala baita.
Lankidetza honen bidez, Iruñeko Udalak funtsezko pieza hori hurbildu nahi die herritarrei, hiriko Erdi Aroko historia ulertu eta Nabarreriako gerrarekin lotutako ondare dokumentala balioan jartzeko.