Iruñeko Udalak hirian belatz handia birkokatzeko proiektua jarri du abian, hacking teknikaz, hots, landa-hazieraren bidez. Apustu hau Nafarroako Gobernuarekin elkarlanean egin da, GAN-NIK enpresa publikoaren, Basafauna artatzeko Ilundaingo zentroaren eta Iruñeko Artzapezpikutzaren bitartez.
Belatza handia era kontrolatuan birkokatzean datza: txitak habia artifizial batean elikatuko dira hilabete eta erdiz, beren kabuz baliatzen hasi arte. Behin heldutasunera iritsita, belatz handiek (Falco peregrinus), beren izaerak agintzen duen bezala, harrapakariarena egingo dute, hirian usoak biologikoki kontrolatzeko. Teknika honek, ehizaz gain, usoak beldurtzen ditu errunaldi-kopurua murritz dezaten, arrakastaz haz daitezen eta, horrela, hiri-ekosistemaren oreka berreskuratu eta sendo dadin.
Ekintza-basetzat Iruñeko Katedrala hautatu da belatz handia eraikin garaietan eroso dagoela egiaztatu delako, berez hazten diren labarren antzekoak baitira. Nafarroan berez bizi denez, Iruñearen inguruan ikusita, belatz handia hiri askotan ugaltzen den espeziea da, nahien dituen harrapakinak usoak baitira.
Horrela, maiatz hasieran, Iruñeko katedraleko fatxadako dorreetako batean, hegaztiak hazten eta kontrolatzen adituak diren GAN-NIK enpresako langileek habia artifizial bat kokatu zuten, txita pare batekin –Errege Bardeetatik etorritako Iruña eta Falko–. Txitak elikatzea teknikari horien eta Basafauna artatzeko Ilundaingo zentroaren zein Taconerako langile adituen esku dago. Hegaztiak egunero bisitatzen zituzten, maiatzaren 29a arte, behin 40 urte beteta, kaiola ireki zietenean. Biek GPS igorgailuak jarraipen-bideokamerak dituzte.
Belatz handia (Falco peregrinus) oso hedatuta dago, bost kontinenteak hartuta; hortaz, 19 subespezie bereizi dira. Iberiar Penintsulan dagoena Falco peregrinus brookei izenekoa da, Europako beste tokietakoak baino ilunago eta txikiagoa; txikiagoa izateagatik, hain zuzen, ehizan erabiltzeko ez da sarritan hazten. Belatz handiak hiriguneetako kontrolerako erabiltzen dira dagoeneko, hala nola Madrilen, Sevillan, Zaragozan eta Bartzelonan.
Gaurkotasuna