Artea ikusmenetik harago erakusketa kolektiboa Kondestablearen jauregian jarriko dute ikusgai gaurtik ekainaren 1era arte: 90 sortzailek parte hartu dute, eta Josu Reparaz Leiza izanen da komisarioa. Aurtengo Nafarroa Oinez Paz de Ziganda Ikastolak antolatuko du, eta urriaren 19an ospatuko da, Atarrabian; urtero bezala, euskararen jaiari lotuta egonen da 2025eko Artea Oinez ekimena: aurten aukera paregabea eskaintzen du diziplina anitzeko ikuspegitik abangoardia artistikoetara hurbiltzeko.
Irakusketak ikusmen-desgaitasuna duten artisten balioa azpimarratu nahi du: besteak beste, Idoia Díaz Cámara, Javier Ruiz del Castillo, eta batez ere, Pello Azketa Menaia; hiru sortzaile nafarrek ONCEk Madrilen duen Museo Tiflologikoan parte hartzen dute, eta beren obra jarriko dute ikusgai Artea Oinezen. Erakusketa gaur goizean aurkeztu dute Maider Beloki Unzu Kulturako, Jaietako, Hezkuntzako eta Kiroleko zinegotzi ordezkariak, Josu Reparaz Leiza Nafarroako Ikastolen Federazioaren zuzendari eta erakusketaren komisarioak eta Iñaki Erroz Paz de Ziganda Ikastolako zuzendariak; hain zuzen ere, Paz de Ziganda ikastolak antolatuko du 2025eko Nafarroa Oinez.
Erakusketa Kondestableko lehen solairuko 1. eta 2. aretoetan egonen da ikusgai; kezkak eta hausnarketak uztartzen ditu, belaunaldi desberdinetako unibertso bisualak elkarlotuko balira bezala, betiere aniztasuna oinarri hartuta. Eguneroko gaiak islatzen ditu erakusketak: besteak beste, gizakiaren gorputza, paisaiaren eraikuntza soziala, artxibo-praktikak, memoria politikoa, fotomuntaketa eta apropiazionismoa.
Erakusketa aberatsa da, askotariko proposamenak gune berean jartzen baititu ikusgai, XXI. mendean ainguratutako gaiak jorratuta: besteak beste, inklusioa, tolerantzia, erradikaltasuna eta feminismoa; izan ere, gai horiek dira orainaldiaren berrespena eta etorkizunerako apustuak. Sorkuntza artistikoaren hedapena hezkuntza-programen, lantegien eta dibulgazio-giden bidez sustatzen da, sormena eta autoadierazpena sustatzeko eta bizikidetza eta errespetua hobetzeko xedez.
Dibertsitate funtzionala
Artea ikusmenetik harago erakusketak ikusmen urritasuna duten artisten zailtasunetan jartzen du enfasia. Aurtengo erakusketaren bidez, ikusmen murriztua duten edo itsutasuna jasaten duten artistekin dagoen zorra kitatu nahi da, kosta ahala kosta beren indar espresiboa mantendu eta beren eskuekin, gorputzekin, buruekin… artea sortzen duten horiekin; izan ere, gizarteari “beste” ikuspuntu batetik proposamenak eskaintzeko egiten duten lan eta ahalegina miresgarriak dira. Horren eredu dira, besteak beste, Idoia Díaz Cámara, Javier Ruiz del Castillo, eta batez ere, Pello Azketa Menaia, eta horregatik hartuko dute parte aurten Artea Oinez ekimenaren erakusketan.
Pello Azketa Menaia 1948an jaio zen, eta haurtzaroan gaixotasun degeneratibo bat diagnostikatu zioten. 1968an Arte eta Ofizioen Eskolan sartu zen, eta bertan hasi zen pintura ikasten, betiere familiarengandik jaso zuen baldintzarik gabeko laguntzari eta garai hartan aurrerakoiak izan ziren irakasleei esker: J.M. Ascunce, I. Baquedano y J. Beunza. 1970eko hamarkadan erakusketak egiten hasi zen, eta diktadura luzearen erreakzio soziala bizi izan zuen. Halaber, Iruñeko Eskolan sartu zen, urte haietan arlo artistiko eta kulturala lozorrotik atera zuen mugimenduan.
1973an, sortzaile nafarrak estudio propioa zuen, eta Eskolako irakasleen aholkuei jarraikiz, nekatu arte margotu zuen. Bere eraikuntza-lan ospetsuen garaia da, hiriaren muga berriak adierazi, eta hausnarketarako, isiltasunerako eta baita umorerako ere zabalik dauden figuradun paisaiak dituzten lanena. Bere obra ukimenean zentratzen da, bolumena eta hiru dimentsioko eraikuntzak aintzat hartuta.
ARTEA OINEZ 2025. APIRILAK 3- EKAINAK 1. KONDESTABLEAREN JAUREGIA
Xabier Agirre
Elena Aitzkoa
Faustino Aizkorbe
Juan Aizpitarte
Greta Alfaro
José Ramón Anda
Marta Aramendia
Ibon Aranberri
Pello Azketa
Txomin Badiola
Nadia Barkate
Baroja Collet
Nestor Basterretxea
Argiñe Berastegi
Clemente Bernad
Carlos Cánovas
Jorge Cardarelli
Concha Cilveti
José Miguel Corral
June Crespo
Josette Dacosta
Bingen de Pedro
Xabier de Zerio
Naia del Castillo
Idoia Díaz
Fermín Díez de Ulzurrun
Miren Doiz
Mikel Eskauriaza
Celia Eslava
Oier Etxeberria
Andoni Euba
Jon Mikel Euba
Leopoldo Ferrán
Txaro Fontalba
Iñaki Garmendia
Ángel Garraza
Kepa Garraza
Asunción Goikoetxea
Patrik Grijalvo
Mari Puri Herrero
Reyes Ibarrondo
Juan Jesús Ilundáin
Mintxo Ilundáin
Zaloa Ipiña
Pello Irazu
Carlos Irijalba
Oier Iruretagoiena
Miriam Isasi
Koldobika Jauregi
María Jauregui Ponte
Fermín Jiménez Landa
María Jiménez Moreno
Vicente Larrea
Abigail Lazkoz
Mikel Lertxundi
Elba Martínez
Asier Mendizabal
Juan Mieg
Amaia Molinet
Idoia Montón
Ángela Moreno
Hasier Moreno
Xabier Morrás
Rafael Munárriz
Manu Muniategiandikoetxea
Itziar Okariz
Félix Ortega
Eugenio Ortiz
Fernando Pagola
Oaia Peruarena
Txuspo Poyo
Sergio Prego
Mari Jose Recalde
Mabi Revuelta
Ana Riaño
Koko Rico
David Rodríguez Caballero
Patxi Ruiz del Castillo
Teresa Sabaté
Ixone Sádaba
Xabier Salaberria
Dora Salazar
Helena Santano Cid
Mertxe Sueskun
Juan Sukilbide
Susana Talayero
Héctor Urra
Azucena Vieites
Begoña Zubero
José Luis Zumeta