Iruñeak epe ertainean adineko pertsonendako etxebizitza kolaboratiboak izanen ditu Donibanen. Iruñeko Udalak lehen pausoak eman ditu bizitegi-modalitate berri hori errealitate bihurtzeko. Izan ere, Hirigintza Gerentziak haren sustapenaren lizitazioa, kudeaketa eta ustiapena onetsi ditu. Deialdia prozedura irekiaren bidez egin da eta bizitokia Nafarroan duten 60 urtetik gorako pertsonek osatutako irabazi asmorik gabeko entitateei zuzenduta dago.
Helburua da adineko pertsonen talde batek etxebizitza modu kolaboratiboan autogestionatzea, haien autonomia sustatzeko. Horretarako, Iruñeko Udalak 4.076,44 metro karratuko lurzati bat eskaini du Donibanen. Lurzati horrek iparraldean Azaroaren 25aren pasealekuarekin muga egiten du eta hegoaldean higiezina eraikitzeko aproposa den familia bakarreko etxe batekin. Emakida75 urterako izanen da gehienez ere. Entitate adjudikaziodunak zuzkidura-eraikinak eta haren instalazioak eraikitzeko finantziazioa jarri beharko du, bai eta ustiaketa egiteko ere. Funtsean, onuradunek beraiek sustatu eta kudeatuko dute etxebizitza kolaboratibo hori, eta gizarte-, ekonomia- eta ingurumen- jasangarriko irizpideak izan beharko ditu.
Adjudikazio horretara aurkezten diren entitateek estatutuak izan beharko dituzte, 92/2020 Foru dekretuan jasotzen den moduan. Eta horiek, han elkarrekin bizi diren pertsona multzoari zerbitzuak eman eta antolatzeko modua aurreikusi beharko dute gutxienez, bai eta komunitatearen barruan garatzeko bizitza aktibo, sozial eta osasungarrirako jarduerak, eta pertsona egoiliarrak engaiatzeko jarduera kolaboratiboak ere. Gainera, mendetasun-egoeran dauden pertsonendako zainketa-sistema baten planifikazioa egin beharko da. Azkenik, entitateak ostatuen jabetza zerbitzuaren erabiltzaileen artean ez zatiezina izateko konpromisoa hartu beharko du.
Kontratu horri esker sortuko den higiezina etxebizitza iraunkorra izanen da erabiltzaileendako, baina haren jabetza entitate kooperatiboarena izanen da. Horretarako, lehendik etxebizitza jabetzan duten erabiltzaileek NASUVINSAren eskura jarri beharko dute haien etxebizitza, kasu horretan, alokairuari legez dagokion prezioa eskuratuta.
Lehiaketa horren ondorioz sortuko den etxebizitza kolaboratiboak eremu pribatiboak eta etxebizitza partikularren luzapena izanen diren eremu komunak uztartuko ditu. Eremu komun horien barruan, erabiltzaile guztientzako edukiera izanen duen bazkaltzeko eremu bat prestatuko da, elkarbizitzarako eta jarduerak egiteko erabilera anitzeko areto bat, gizarte- eta osasun-laguntzako areto bat, eta eremuak aukera uzten badu, lorategi-eremu bat edo kanpoko eremu bat.
Akordioa Nafarroako Gobernuarekin
Lehiaketa publiko hau Iruñeko Udalaren eta Nafarroako Gobernuko Gizarte Eskubideko, Gizarte Ekonomiako eta Enpleguko sailak joan den ekainean adineko pertsonendako etxebizitza-modalitate berriak sustatzeko izenpetutako akordioari esker o sortu zen. Udalak konpromisoa hartu zuen adjudikazio-lehiaketarako deialdia egiteko eta, emakida gisa, zuzkidura publikoko lurzati bat uzteko. Bere aldetik, Nafarroako Gobernuak Udalarekin kolaboratuko zuen baldintza-agiri bat egiteko, bai eta funtzionamendurako baimena tramitatzeko.
Baldintza-agiri horrek parte hartzen duten irabazi asmorik gabeko entitateek bete beharreko baldintzak jasotzeaz gain, hautapen-prozesua ere barne hartzen du, norberak bere proposamenean barne hartzen dituen entitate bakoitzak bere proposamenean biltzen dituen proposamen teknikoei eta irizpide ekonomiko eta sozialei kasu eginez. Izan ere, parte hartzen dutenek proposamen tekniko bat aurkeztu beharko dute, ostatu kolaboratiboaren sustapen-, eraikuntza- eta kudeaketa- proiektua azalduz eta zerbitzu kolaboratiboa nola gauzatuko den azalduz. Era berean, bizilagunei zerbitzua emateko interes publikoko jarduera zehatzen deskribapena eta aukeratutako irtenbide arkitektonikoa justifikatzen duen memoria ere jaso beharko dituzte.
Elkarlaneko zerbitzuaren proposamena gehienez 40 punturekin baloratuko da, hainbat alderditan banatuta, hala nola erabiltzaileei gerora sortutako mendekotasuna artatzeko gizarte-proiektua, bizikideei zerbitzuak ematea edo bizilagunekin harremanak izateko jardueren programazioa. Bestalde, proposamen arkitektonikoak 30 puntu lortzen ahalko ditu gehienez ere, honako hauen arabera: estetika, eraikinaren konposizioa, materialen kalitate eta egokitasuna energia-eraginkortasuna, eta gune komun eta pribatiboen arteko oreka, besteak beste. Horri guztiari, bideragarritasun ekonomikoari buruzko beste 20 puntu eta gizarte-irizpideei buruzko beste 10 puntu gehitu ahal izanen zaizkio. Baloratu ahal izateko, bidalitako proposamenek 50 puntu lortu beharko dituzte gutxienez.
Urtebetean, obra-lizentzia
Behin lehiaketa adjudikatuta, hautatutako entitateak eraikitzeko lizentzia eskatu beharko du gehienez ere urte bateko epean, eta lehen aldiz erabiltzekoa lizentzia eman zaiola jakinarazi eta hurrengo egunetik hasita, hiru urtekon epean.
Egoitza-baliabide berri horrek Iruñeko Udalarekin eta Nafarroako Gobernuarekin kolaboratzen du esperientzia pilotu ebaluagarri gisa. Horrek, Nafarroako adinekoen bilakaera ezagutzen lagunduko du, zahartze aktiboari eta osasungarriari dagokienez.
Etxebizitza kolaboratiboen modalitate hori aurten bertan onartutako Etxebizitza Eskuragarriko Udal Planean sartzen da. Plan horretan, Udalaren lurzoru-zuzkidura etxebizitza-jarduera propioetarako edo Nafarroako Gobernuaren Navarra Social Housing programarako erabiltzea aipatzen da. Besteak beste, alokairuko etxebizitza soziala, gazteen emantzipaziorako etxebizitzak edo adinekoentzako etxebizitza kolaboratiboak aipatzen dira.