2008an, Iruña izan zen lehen hiria Espainian Ibilketa Nordikoa egitea ariketa fisiko osasuntsu gisa bultzatzen Udalaren osasun-sustapeneko programa hori hasi zenetik, Udalak alternatiba hori eskaini du etenik gabe, salbuespen bakarrarekin: 2020ko martxoan programa nahitaez bertan behera geratu zen COVID-19a zela-eta Alarma Egoera Deklaratzearen ondoriozko mugikortasun-murrizketengatik. Guztira, eta apirilaren 30eko saioa barne hartuta –dagoeneko leku guztiak beteta– 15 urtean 276 egun izan dira, eta batezbesteko 27 pertsona talde bakoitzeko. Une hauetan badaude leku libreak maiatzeko eta ekaineko “Udaberriko ibilketa nordikoetarako”.
Ibilketak beti programatzen dira aire zabalean ariketa fisikoa egiteko ezaugarri klimatologiko egokiak aurreikusten diren hilabeteetan, udaberrian eta udazkenean, oro har. Gainera, Iruñeko ingurumen-, gizarte- eta hirigintza-ezaugarriek izugarri errazten dute ariketa mota hori egitea, oinarri duena ibiltzea erabiltzailearen altuerara egokitutako eta ibilera bultzatzea errazten duten bi makilen laguntzarekin. Ariketa gisa, ibilketa nordikoak ohiko ibilketak baino onura gehiago ekartzen dizkio osasunari. Izan ere, bihotz-biriketako errendimendua handitzen du, eta sortzen duen neke sentsazioa txikia da. Jende mota ororendako egokia den arren adinekoei bereziki zuzenduta dago, zahartze aktiboa errazten baitu; hori dela eta, udal-eskaintzak hainbat egoeratarako paseoak izaten ditu, hastapenetik hasi eta jarduera fisiko biziraino.
Iaz, 728 herritarrek parte hartu zuten eskaini ziren 56 saioetan, talde mugatuetan, eta 13 laguneko izan zen batezbestekoa saio bakoitzeko (talde horietan eskaintzen ziren lekuen % 100 funtzionatzen jarraitu zuen, baina osasun-segurtasuneko arauek mugatuta). Baina joera argia da: 2008an 255 herritarrek parte hartzen zuten, eta 2018an eta 2019an, aldiz, urtero 1.000 pertsona baino gehiagok ematen zuten izena jarduera horretan. Izan ere, 2019an ibilketa nordikoa eta ariketak uztartzen saiatu ziren, Udalak hiriko ia auzo guztietan instalatutako aire zabaleko gimnasia-zirkuituetan. Ariketa fisikoko taldeak beti begiraleez lagunduta doaz, zeinek saio bakoitzaren hasieran jarduerari buruzko oinarrizko ezagutzak eman eta ibilketaren aurretiko beroketak eta ondorengo luzapen ariketak egiten laguntzen baitute.
Maiatza eta ekaina makilekin ibiltzeko
Udaberri honetan udal programazioak 12 ibilketa eskaintzen ditu, saio bakoitzeko 26 lekurekin, larunbatetan, eta Civivox sareko zentroetatik irten eta hiriaren inguruetatik ibiltzen dira. Edizio honetan ibilketak 09:30etik 13:00etara egiten dira. Apirilean egindako lehenengo bietan 23 eta 26 leku bete dira, hurrenez hurren, eta azken horretan itxaron-zerrenda zegoen.
Zehazki, une honetan, honako hauetan daude leku libreak: Zabalgunea (apirilak 23 eta maiatzak 28), Sanduzelai (apirilak 30 eta ekainak 25), Milagrosa (maiatzak 7 eta ekainak 18), Mendillorri (maiatzak 14 eta ekainak 11) eta Kondestable (maiatzak 21). Lehengo bietarako, apirilaren 23 eta 30erako, 4 eta 3 leku besterik ez dira gelditzen, hurrenez hurren.
Nahi duen orok izena eman dezake 010 Herritarrendako Arretako Telefonora edo 948 420100 telefonora deituta. Izena emateko kuota 5 eurokoa da saio bakoitzeko, eta ordainketa telefono deia egiten den bitartean egin daiteke kreditu-txartelaren zenbakiaren bidez. Prezioaren barruan makilen mailegua sartzen da, eta makilak erabilera bakoitzean desinfektatuko dira. Parte-hartzaile bakoitzak nahi duen saio guztietan eman dezake izena. Informazio osoa udal-webgunean eskuragarri dago.
Iruñeko Udalaren ibilketa nordikoak
|
Urtea |
Kop. Egunak |
Saioen aldia
|
Pertsona kopurua saioko
|
Betetako lekuen kop.
|
|
2008 |
17 |
Iraila-Azaroa |
15 |
255 |
|
2009 |
10 |
Martxoa-Maiatza |
22 |
241 |
|
2009 |
15 |
Iraila-Azaroa |
22 |
330 |
|
2010 |
8 |
Apirila-Ekaina |
30 |
240 |
|
2010 |
7 |
Urria-Azaroa |
30 |
210 |
|
2011 |
6 |
Apirila-Maiatza |
30 |
180 |
|
2012 |
7 |
Apirila-Maiatza |
28 |
196 |
|
2013 |
4 |
Maiatza |
28 |
112 |
|
2014 |
4 |
Maiatza |
28 |
112 |
|
2014 |
6 |
Iraila-Urria |
28 |
168 |
|
2015 |
4 |
Maiatza |
28 |
112 |
|
2016 |
12 |
Apirila-Ekaina |
26 |
312 |
|
2016 |
4 |
Maiatza |
29 |
116 |
|
2016 |
8 |
Iraila-Azaroa |
25 |
200 |
|
2016 |
5 |
Urria |
25 |
125 |
|
2017 |
18 |
Iraila-Azaroa |
28 |
504 |
|
2018 |
21 |
Apirila-Ekaina |
28 |
577 |
|
2018 |
18 |
Iraila-Azaroa |
28 |
482 |
|
2019 |
38 |
Martxoa-maiatza* |
15 |
562 |
|
2019 |
18 |
Iraila-Azaroa |
30 |
482 |
|
2020 |
2 |
Martxoa* * |
30 |
60 |
|
2020 |
16 |
Iraila-Azaroa |
15 - 23 |
308 |
|
2021 |
18 |
ekaina |
28 |
504 |
|
2021 |
8 |
Iraila |
28 |
224 |
|
GUZTIRA |
274 |
|
|
6.512 |
- *jarduera atari zabaleko gimnasioetan egiten diren ariketekin osatzen da.
- **Jarduera bertan behera gelditu zen COVID-19a zela-eta Alarma Egoera Deklaratzearen ondoriozko mugikortasun-murrizketengatik.