Herritarren Segurtasuna
POLIZIA JUDIZIALAREN JARDUKETAK
2016an, 11.826 delitu egin ziren Iruñean, Iruñeko Udaltzaingoak, Foruzaingoak eta Polizia Kidego Nazionalak emaniko datu bateratuen arabera. Iazkoarekin alderatuta % 11,9 hazi zen kopurua 10.569 egin baitziren 2015ean. % 53,4 faltatzat jo ziren (6.313), eta % 6, delitutzat (5.513). Kriminalitate-tasa (delituak eta faltak) 55,62 izatetik 62,64 izatera igaro zen mila biztanleko.
Pertsonen aurkako delituak |
1.114 |
Tratu txarrak eta sexu-askatasunaren aurkako delituak |
516 |
Lapurreta-delituak bortxa edota larderia erabilita |
289 |
Lapurreta-delituak bortxa erabilita |
1.081 |
Ondarearen aurkako delituak |
7.585 |
Gainerako delituak (estupefaziente-trafikoa barne) |
1.240 |
DELITUAK GUZTIRA |
11.826 |
342 nazional eta 428 atzerritar igaro ziren Atxilotuen Zaintzagunetik. Atzerritarrei dagokienez, gehienak hegoamerikarrak (188), Europar Batasuneko europarrak (90), erdialdeko amerikarrak (65) eta afrikarrak (58) izan ziren. Delitu-motei dagokienez, aldiz, usuenak tratu txarrak familia-eremuan (162) eta edari alkoholdunen eraginpean gidatzea (147) izan ziren. Gainera, 640 ikerketa-espediente zenbatu ziren 2016an, haien erdiak ondare eta ordenaren aurkako delituak izan zirela (329).
Substantzia estupefazienteen atzipen-kopuruak gora egin zuen 2016an. Guztira, 477 atzipen egin zituen Iruñeko Udaltzaingoak, haietako 74, 18 urtetik beherakoei. Horrek esan nahi du % 18,4 handitu zela, halako 403 kasu gertatu baitziren 2015ean. Marihuana atzitu zieten kasu gehietan (309). Hala ere, kokaina (60), haxixa (55) eta speeda (35) ere atzitu ziren.
|
2014 |
2015 |
2016 |
|---|---|---|---|
Anfetamina |
7 |
10 |
2 |
Kokaina |
57 |
52 |
60 |
Kokaina + anfetamina |
1 |
2 |
0 |
Pilulak |
0 |
1 |
1 |
Estasia (MDMA) |
178 |
5 |
1 |
Haxixa |
47 |
47 |
55 |
Heroina |
13 |
6 |
5 |
Ketamina |
1 |
2 |
1 |
L.S.D. |
1 |
0 |
0 |
Marihuana |
252 |
233 |
309 |
Baliogabeak |
4 |
1 |
0 |
Beste batzuk |
18 |
16 |
13 |
Speeda |
31 |
28 |
35 |
Beste alde batetik, 2016an, Udaltzaingoak 285 objektu konfiskatu zituen: arma zuriak (61), erremintak (45), drogei lotutako instrumentuak (9) eta beste hainbat. Egindako 216 aktetan, 27tan adinez txikikoak zeuden nahastuta.
UDAL-ORDENANTZAK URRATZEA
Iruñeko Udalak eta Udaltzaingoak udal-ordenantzak betetzen ote diren begiratzen dute, hirian bizikidetza ona bermatzeko eta herritarren eskubideak nahiz ondasun publikoak errespetatzea ziurtatzeko. 2016an, 1.390 salaketa jarri ziren udal-ordenantzak urratzeagatik; 2015ean, aldiz, 1.206. Eremu publikoan pixa egitea, substantzia estupefazienteak izatea eta auzokideen atsedena trabatzen duten zaratak egitea izan ziren zehatutako portaera nagusiak. Halaber, 396 salaketa jarri ziren Herritarren Segurtasuna Babesteko 4/2015 Legea urratzeagatik.
Udal-ordenantzei egindako urraketa nagusiak
Txiza egitea eremu publikoan |
597 |
Substantzia estupefazienteak edukitzea |
233 |
Salmenta ibiltaria |
74 |
Agintaritzaren aginduak ez betetzea |
61 |
Zaborra, paperak, beirakiak... botatzea |
56 |
Auzokideen atsedena trabatzen duten zaratak egitea |
50 |
Zerbitzu publiko baten jarduna trabatzea |
66 |
|
2011 |
2012 |
2013 |
2014 |
2015 |
2016 |
|---|---|---|---|---|---|---|
Salaketen bilakaera |
1.814 |
1.220 |
1.405 |
1.064 |
1206 |
1.390 |
ZIRKULAZIO-SALAKETAK
2016an, 44.916 zirkulazio-salaketa jarri ziren guztira. Haietako 29.936 TAOko zaindariek jarri zituzten (% 67 guztira). Gehien-gehienak aparkatzearekin zeuden lotuta (38.078). Halaber, 3.228 salaketa abiadura urratzeagatik jarri ziren; 1.604, zirkulazio-seinaleak ez errespetatzeagatik; eta 772, alkoholaren eraginpean gidatzeagatik. Salaketa guztietatik, 1.547 Trafikoko Zuzendaritza Nagusira bidali zituzten, zehapena jartzeko entitate eskuduna baita. Ohikoenak asegurua ez izateagatik (615) edo indarreko IAT gabe gidatzeagatik (599) izan ziren.
Zirkulazio-salaketak 2016
Aparkalekua |
38.078 |
Abiadura |
3.228 |
Seinaleak |
1.604 |
Alkohola |
772 |
Mugikorra |
456 |
Ausarkeriaz gidatzea |
139 |
Gainerakoak |
639 |
DGTra igorritako salaketak, haren eskumenekoak izateagatik
|
2016 |
2015 |
|---|---|---|
Asegururik ez izatea |
615 |
531 |
Zirkulazio-baimenik ez izatea |
15 |
15 |
Gidabaimenik ez izatea |
16 |
29 |
I.A.T. |
599 |
506 |
Marrazkirik ez duten pneumatikoak |
58 |
40 |
Homologazio-baldintza teknikoak ez betetzea |
49 |
48 |
Gidabaimena iraungia dela gidatzea |
76 |
75 |
Beste hainbat kontzeptu |
119 |
107 |
GUZTIRA |
1.547 |
1.351 |
OSTALARITZAKO ARAU-HAUSTEAK
2016an, ostalaritzan, 133 arau-hauste atzeman ziren; hau da, aurreko urtean baino 66 gutxiago. Gehienak establezimenduak ixteko ordutegia ez betetzeagatik (37) edo terraza-jarduera ordutegitik kanpo egiteagatik (17) izan ziren. Terraza ez garbitzegatik (17) edo edukiera gainditzeagatik (20) jarritakoak ere aipagarriak dira.
| Establezimenduak | 2016 |
2015 |
|---|---|---|
Lizentziarik gabeko jarduerak |
3 |
|
Erreklamazio-orririk ez izatea |
1 |
|
Musika 11:00ak baino lehen piztea |
|
17 |
Edukiera gainditzea |
20 |
16 |
Baimen-baldintzak ez betetzea |
|
|
Ixteko ordutegia ez betetzea (tabernak) |
37 |
64 |
Jarduera garatzeko arauak ez betetzea |
|
8 |
Bozgorailuak kanpoaldean baimenik gabe jartzea |
4 |
|
Adingabeei alkohola saltzea debekatua dagoelako kartelak ez izatea |
|
|
Baimenik gabe zuzeneko emanaldiak ematea |
5 |
|
Adingabeei edariak kontsumitzen uztea |
|
|
Arau-hauste arinak errepikatzea eta behin eta berriro egitea |
|
|
Lokaletik kanpo edaria ateratzea |
|
50 |
Soinu-muga gainditzea |
|
|
Lizentziarik gabe edari alkoholdunak saltzea |
|
|
Lizentziarik gabe zuzeneko emanaldiak ematea |
|
3 |
Beste batzuk |
3 |
|
| Terrazak | 2016 |
2015 |
Terraza baimenik gabe paratzea |
7 |
|
Terraza jartzeko baimenaren baldintzak ez betetzea |
7 |
|
Baimendutakoak baino elementu gehiago jartzea |
2 |
7 |
Terraza-jarduera ordutegitik kanpo egitea |
19 |
13 |
Terraza kentzeko agindua ez betetzea |
3 |
|
Baimenik gabeko elementuak paratzea |
1 |
3 |
Terraza ez garbitzea |
17 |
|
Terraza-eremutik kanpo edaria ateratzen uztea |
2 |
18 |
Aulkiak terrazan gordeta izatea |
|
|
Guztira |
133 |
199 |
GARABIAK IBILGAILUAK ERAMATEA
|
2016 |
2015 |
|---|---|---|
Guztira |
10.974 |
8.283 |
Iruñeko Udalaren zerbitzu batek SMS bidez jakinarazten du udal-garabiak ibilgailua eramanen duela, gaizki aparkatuta egoteagatik. 2016ean, 825 mezu bidali zituen, eta horri esker, garabiak ez zituen eraman 315 lagunen ibilgailuak. Alerten xedea da garabiak eremu publikotik ibilgailu gutxiago eramatea. Garabiak ibilgailuak eramaten ditu gaizki aparkatuta egoteagatik (zamaketa-lanen eremua, minusbaliatuei gordetako lekuak, oinezkoendako pasabideak, bidegurutzeak edota bigarren ilara) edota aparkatze mugatuko eremua ez ordaintzeagatik (eremu urdina, laranja eta gorria). Doako abisu-sistema Iruñean ibilgailuz dabilen edo bertan aparkatzen duen lagun ororen eskura dago, haien ohiko bizilekua non dagoen alde batera utzita.
Entzierroaren ordenantza urratzeak eragindako salaketak
|
2016 |
2015 |
|---|---|---|
Bigantxari buztanetik heltzea |
|
|
Zaborrak entzierroaren ibilbidera botatzea, behin garbi dagoenean |
|
1 |
Entzierroa (zezenei deitzea, objektuak eramatea...) |
3 |
1 |
Bideoa entzierroaren ibilbide barnean grabatzea |
1 |
|
Entzierroan ibilbidean bideoa grabatzea |
4 |
|
Entzierroan abelburuei deitzea |
4 |
1 |
Entzierroaren ibilbide barneko toki debekatuetan egotea |
4 |
1 |
Bigantxen gainera igotzea |
|
|
Entzierroan abelburuak ukitzea |
1 |
|
Objektuak jaurtitzea hondarrera eta/edo ikusleei |
11 |
|
Guztira |
28 |
4 |