Hiri Ekologia eta Mugikortasuna
Hiri Ekologiako eta Mugikortasuneko Alorra hiriko herritarrentzat osasungarria izan behar duen ingurune bat mantentzeaz arduratzen da, osasun-, higiene- eta ikuskapen-baliabideak erabilita, eta hiri-eredu jasangarria sustatzen du, bai Udalaren jarduketa, ondare eta baliabideetan bai hirian berean gauzatuko dena. Mugikortasun jasangarriko departamentu berezi bat sortzea, ahalbidetzeko, hala arauen ikuspegitik nola hirian esku-hartzeari dagokionez, herritarrak modu jasangarri eta eraginkorrean mugitzea, betiere lehenetsita oinez, hiri-garraioan edo bizikletaz ibiltzea, garraio motordun pribatua erabili ordez. Azkenik, Iruña, udal-mailan, autosufizientea izatea sustatu behar du, energiari dagokionez, efizientzia- eta jasangarritasun-irizpideetan oinarrituta.
a) Osasun-zerbitzuak eta osasuna sustatzekoak
- Ingurumenaren ikuskapena (ura, airearen kutsadura, zaratak...).
- Elikagaien ikuskapena (prestaketa, salmenta eta kontsumoa).
- Zoonosia (animalien populazioaren eta haien gaixotasunen kontrola).
- Epidemiologia (osasun-inkestak, elikadurazko toxiinfekzioak, osasun-heziketa).
- Desinfekziorako eta intsektu eta arratoiak hiltzeko parkea.
- Komun publikoak.
- Bainuetxeak.
- Bilketa bereziak.
- Laborategia (analisi kimiko eta mikrobiologikoak).
- Hilerria
b) b) Hiri Ekologiako Zerbitzua
- Jasangarritasuna sustatzea hirian eta Udalean.
- Pasabide ekologikoen sare bat sortzea, natura integratzeko hiri eraikian.
- Hiriko biodibertsitatea babestea, eta hiriko natur ondarea iraunarazten laguntzea, bai eta animalien eskubideak zaintzea ere.
- Jasangarritasunean murgiltzeko prozesua abiaraztea, udal-arau eta -aurrekontu guztietan eragin behar duen Agenda 21 partizipatibo eta irisgarri bat baliatuta.
- Jasangarritasun-irizpideak eranstea udal-kontratu guztietan eta zerbitzu publikoen kudeaketan.
- Pobrezia energetikoaren kontra borrokatzea.
- Komunitate-konpostajeko guneen sarea bultzatu eta garatzen laguntzea.
- Hiriko komunitate-baratzeen sarea garatu eta kudeatzea.
- Ingurumen-heziketako programak sustatu eta egitea, herritar guztiei zuzenduta: hala adingabeei, ikastetxeen bidez, nola helduei, Ingurumen Museoa eta beste zenbait tresna baliatuta.
c) Mugikortasuna
- Hiriko mugikortasunaren segimendua egin, berariazko azterlanak enkargatu eta jarduteko proposamenak diseinatzea.
- Mugikortasuna diseinatzea Hiri Bizigarriko eta Etxebizitzako zein Herritarren Segurtasuneko eta Elkarbizitzako alorrekin eta Iruñerriko Mankomunitatearekin batera, eta eredu berriaren inguruko prestakuntza eta hedapena planifikatzea.
- Arauetan (Zirkulazio Ordenantza) behar diren aldaketen gidaritza, eta aldaketen sustapena udal-eskumeneko esklusiboak ez diren arauen kasuan (Hiri Mugikortasun Jasangarrirako Plana).
- Herritarren kontseiluen, Hiriko Kontseiluaren eta Mugikortasun Jasangarriaren Behatokiaren erabakitzeko ahalmena sustatzea, mugikortasuna ukitzen duten esku-hartzeetan.
- Bultzada ematea ibilgailuen zirkulazioa baretzeari eta bizikletaren erabilerari, horretarako baliatuz Udalaren arau-, ondare- eta tributu-tresnak.
- Hiri Ekologiako Zerbitzuaren ingurumen-hezkuntzako plana zabaltzea, mugikortasun jasangarria ere barne har dezan.
- Nbici-BiziZ zerbitzuaren bideragarritasuna aztertzea eta proiektua birformulatzea, hiri-mugikortasuneko plan zabalago baten barnean sartuta.
- Eskola-bide seguruen sorrera sustatzea, ikastetxeekin elkarlanean.
- Egungo bidegorri-sarea aztertu eta aldaketak sustatzea, Iruñerriko Mankomunitatearekin eta Hiri Bizigarriko eta Etxebizitzako zein Herritarren Segurtasuneko eta Elkarbizitzako alorrekin elkarlanean.
- Oinezkoen pasealekuak –inguruko herrietakoekin lotuak– egitea, Iruñeko auzoak elkarrekin modu seguru eta atseginean lotze aldera.
- Jabari publikoko informazio- eta publizitate-euskarrien emakida.
d) Energia Berdea
- Energia-eraginkortasuna sustatzea hala Udalean nola hirian. Udaleko energia-kontsumoak kontrolatu, eta haiei lotutako udal-ekimen guztietan parte hartzea: energia-hornidurako kontratuetan, eraikinen mantentze-jardueretan, eraikin berrien proiektuetan... Hori guztia, Hiri Bizigarriko eta Etxebizitzako Alorrarekin batera.
- Energia-autoekoizpena sustatze aldera, udal-arauak aldatzea –eta foru erkidego mailan egiteko ere bultzatzea–, energia-autokontsumorako ereduak ahalbidetuz zergen eta finantzaketaren bitartez.
- Aztertzen hastea energia-kontratuak energia berriztagarriak ekoizten dituzten kooperatibekin egiteko aukera.
- Berariazko helburua: Energia Merkaturatzeko Udal Enpresa bat sortzea, honako eginkizun hauekin:
1. Egungo instalazio fotovoltaikoa kudeatu eta hura hedatzen saiatzea Udalaren eskura dagoen ondarea baliatuta.
2. Erraztasunak ematea herritarrek eta gizarte-eragileek energia berdea erabil dezaten (energia-aholkularitza).
3. Modu aktiboan bultzatzea ekoizle berriak elkarrekin sarean ari daitezen, ekoizle txikien kooperatiba baten sorrera sustatuz, Udalaren babes juridikoaren pean.
4. Sortzekoa den enpresa merkaturatzaileak eragindako diru-sarrerak berrinbertitzea pobrezia energetikoari aurre egiteko programetan.
