Runa 2025
IRUÑEKO HIRI-BIRNATURALIZAZIOA
Runa 2025 proiektuak Trantsizio Ekologikorako eta Erronka Demografikorako Ministerioaren (MITECO) Biodibertsitate Fundazioaren laguntza du, Europar Batasunak finantzatutako Berreskuratze, Eraldatze eta Erresilientzia Planaren (PRTR) Next Generation EU esparruan
Irudia
Irudia
Irudia
Irudia
Irudia
Irudia
Irudia
Irudia
Irudia
Irudia
Irudia
Irudia
Irudia
Irudia
Irudia
Irudia
Irudia
Irudia
ZEIN DA HELBURU OROKORRA?
RUNA 2025 proiektuaren helburua hiriko azpiegitura berde eta urdinen sare bat osatzea da, gure ibaiak ardatz egituratzaile nagusitzat hartuta, epe labur, ertain eta luzeko etorkizunera begirako ikuspegi batez, eta gauzatzeko epe eta moduetan batzuk besteekin hiri-koherentziaz eta koherentzia ekologikoz lotzeko plangintza-neurriak hartuta.
Proiektu horrek ibai-inguruneak hirian integratzea eskatzen du, bertako natura- eta hiri-balioak mantenduz eta indartuz, dauden inpaktuak zuzenduz eta haien funtzionamendu hidraulikoa hobetuz, hartara ingurune naturalarekin konprometitutako hiri erresiliente baten oinarriak ezarri ahal izateko.
ETA BERARIAZKOAK?
- Ibai-inguruneen bilakaera babestu eta bultzatzea.
- Hiri-biodibertsitatea babestea eta indartzea, haren habitata hobetuz eta konektibitate naturala areagotuz
- Ibaien ingurunean kokatutako hiriko eremuak berreskuratzea, gaur egun andeatuta baitaude ingurumen- eta erabilera-baldintzei dagokienez.
- Klima-aldaketari aurre egiteko erresilientzia, ibaien eta gainerako azpiegitura berdearen eta hiriaren hiri-bilbearen arteko elkarrekintza aztertu eta hobetzeko muturreko gertakarien aurrean
- Hiriko eta Iruñerriko gainerako lurraldeekiko oinezkoendako eta txirrindulariendako konektibitatea hobetzea, ibaiak hiri-bilbearen ardatz egituratzaile gisa erabiliz
- Hiria eta ekosistema naturalen arteko topaguneak ezartzea
- Azpiegitura berde eta urdinen sistemaren jasangarritasuna epe labur, ertain eta luzera
- Biztanleak ingurumen-hezkuntzan trebatzea
EKINTZAK
- ESTRATEGIA ETA PLANGINTZA
-
- Azpiegitura berde eta urdinen plana
- NAOS estrategia
- LURRALDEAN EZARTZEA
-
- Arga_Ibai-igarobidea handitzea Belosobeitin
- Arga_ur freatikoa kontrolatzeko plana
- Arga_Arrainendako eskailera Ilundain errotan
- Arga_Trinitarios parkea. Ibai-landaredia indartzea
- Arga_Sanduzelaiko parkea-Miluze. Uholdeen kontrola
- Arga_Ilundain errotako ibai-erreserba
- Elortz_Ibilguko presa txikiak eta gainerako egiturak kentzea
- Orokorra_Hiri hondakin solidoak (HOS) garbitzeko lanak
- Orokorra_Erripako flora inbaditzailea kontrolatu eta kentzea
- Orokorra_3 ibaietan uraren kalitatea hobetzeko protokoloa
- Haur Eskolak_Jolastokiak birnaturalizatzea
- ZEHARKAKO EKINTZAK
-
- Gobernantza eta parte hartzeko Plana
- Komunikazio eta sentsibilizazio plana
- Neurketa- eta jarraipen-plana
ESPERO DIREN EMAITZAK
- ESTRATEGIA ETA PLANGINTZA
-
- Iruñeko udalerrian azpiegitura berde eta urdinaren egungo egoeraren diagnostiko osoa eta mapa edukitzea, bai eta hiriaren plangintza ere, indarrean dagoen eta etorkizunean izanen duen hirigintza-garapenari dagokionez
- Ingurumen-hezkuntza eskoletan eta herritarren artean, oro har
- Erabilera soziala txertatzea berdeguneak ezartzean
- Iruñeko eremu berdea –biztanleko 26 m2– handitzea; plan horrek ratio hori % 10 indartzea espero da eta biztanleko 30 m2-koa izatera iristea
- Gizonen eta emakumeen arteko berdintasuna
- Lurzoruaren iragazkortasuna handitzea, hiri-bilbearen zaurgarritasuna murrizteko
- Uraren infiltrazio naturala areagotzea uraren zirkulazioa txikiagotuz eta ondorioz, baita kutsatzaileen karga ere
- Ekosistemak oneratzea eta biodibertsitatea hobetzea
- LURRALDEAN EZARTZEA
-
- Arga ibaiaren ekosistemak Belosoko Erripako berdegunearekin duen konektibitate naturala hobetzea
- Oinezkoen konektibitatea hobetzea
- Egungo funtzionamendu hidraulikoa babestea, alubioi-lautada urez bete utziz. (Hiri-bilbearen zaurgarritasuna murriztea)
- Ur freatikoko kutsatzaileak kontrolatzea (ongarriak, produktu fitosanitarioak ...), ekosistema urtarra hobetzeko eta meandroan baratze tradizionalak eta labore biologikoak indartzeko
- Hurbileko baratze-produktuen kontsumoarekin lotutako jarduera ekonomikoak eta hurbileko kirol-kluben erabilera ludikoak (ur-kirolak, bainua) bateragarri egitea
- Arrain-faunarendako ur-konektibitatea leheneratzea, ekosistema naturalaren biodibertsitatea indartzeko
- Ibaiertzeko espezie autoktonoak indartu eta biodibertsitatea handitzea
- Ibai-eremuko espazioa handitzea, bilakaera naturala babestu eta bultzatzeko
- Hiri-bilbearen zaurgarritasuna murriztea Arga ibaiaren uholdeen aurrean
- Ingurumen-eragin garrantzitsuak dituen hiriko eremu degradatu bat berreskuratzea
- Uholdeen aurkako defentsen eraginak ezabatzea eta uholde-eremua berreskuratzea,
- Landabengo poligonoak uholde handien aurrean duen zaurgarritasuna murrizteko
- Hiri-hondakin mota guztiak ezabatzea: zoladurak, eraikinen hondakinak, harri-lubetak, hesiak, abandonatutako ibilgailuak, etab.
- Hiriko azpiegitura berdea handitzea eta ibai-ingurunearen bilakaera naturala bultzatzea
- Ibaiaren antzinako erabilerei lotutako elementu historikoak berreskuratzea (ubidea eta Ilundain errota zaharra)
- Bi ibaiertzen eta Barañainen arteko oinezkoen lotura hobetzea
- Barañaingo Erriparekiko konexio naturala hobetzea
- Biodibertsitatea handitzea; lurraldea oso egokia da anfibio (putzuak), narrasti eta hegaztien garapenerako ekosistema naturalak ezartzeko
- Ibaiaren ibilbidea naturalizatzea eta jatorrizko morfologia berreskuratzea
- Arrain-faunaren konektibitate naturala hobetzea ibilguan zehar
- Birnaturalizazioa eta ibaiertzeko flora eta fauna mota guztietako agente kutsatzaileetatik babestea. Batez ere, ur-goraldietan ibaiertz, uharte eta ibaietako eremu jakin batzuetako adarretan metatzen diren plastikoetatik.
- Herritarren ingurumen-sentsibilizazioa eta -hezkuntza
- Herritarrak heztea eta sentsibilizatzea, gizakiak espezie exotiko inbaditzaileak (EEI) ezartzen eta hedatzen laguntzea saihesteko
- EEIen ugalketa kontrolatzea eta/edo EEIak desagerraraztea
- Habitat naturala indartzea, espezie inbaditzaileekin lehiatzeko gai izanen den ibaiertzeko landaredi indartsu bat izateko
- Ibaiak arro integratu gisa kudeatzea EEIei aurre egiteko
- Gure uren kalitatea prebentzio-lanaren bidez hobetzea, aurrerago hiri-bilbearen barruan neurri betearazleak garatzeko oinarriak ezarri ahal izateko
- Gure herritarrak uraren erabileraren inguruan kontzientziatzea eta gure ibaietako uraren kalitatea hobetzeko beharraz jabearaztea
- Eredua ibai bazterreko gainerako udalerrietara hedatzea
- Eskola-baratzeak baliatuz, jolastokiak ezagutza kognitiboak, emozionalak eta sozialak ikasteko gune bihurtzea, ikasleek ingurune naturalarekin lotura positiboa izan dezaten.
- Esperientziak eta balio etikoak, giza-balioak eta ingurumen-balio osasungarriak partekatzea eta gozatzea. Harreman zuzena elikadura osasungarriarekin eta hurbileko elikadurarekin
- ZEHARKAKO EKINTZAK
-
- 2. lantaldearen 7 bilera, jardueren jarraipena egiteko
- Jarraipeneko 4 txosten
- RUNA 2025 Plana herritar guztien artean ezagutaraztea
- Ahalik eta eragile gehien inplikatzea programaren ekintzak garatzeko lankidetzako zereginetan (boluntarioak)
- Ingurumen-hezkuntza sustatzea
- RUNA 2025 Planean aurreikusitako jarduketak garatzeko epeen kontrola eta kontrol ekonomiko-administratiboa
- RUNA 2025 Planean aurreikusitako emaitzen eta helburuen betetze-maila
- RUNA 2025 Planaren genero-eraginaren berariazko ebaluazioa
Lortutako emaitzak
