Bide Segurtasuna
Istripuak
2013an, Iruñean 1.928 auto-istripu gertatu ziren. Datuok erakusten dute holako istripuak beheranzko joeran daudela, 2012an 2.273 istripu izan baitziren; hau da, % 15 baino gehiago jaitsi dira, aurreko urtearekin alderatuta. Horietatik, 1.787 talka-istripuak izan ziren, eta 141, harrapatze-istripuak. Ondorioei dagokienez, 1.422 istriputan kalte materialak baizik ez ziren gertatu; 504tan, aldiz, zauritutakoak izan ziren, eta 2tan, hildakoak izan ziren. Guztira, 636 biktima izan ziren, eta aurreko urtean, aldiz, 680. 603 lagun arinki zauriturik gertatu ziren; 31, larriki, eta 2 hildako izan ziren (2012an, 5).
Istripu gehien Nafarroako etorbidean gertatu ziren, 163; bidegurutzeei dagokienez, berriz, Vianako Printzearen plazan gertatu ziren gehien, 35. Harrapatzeei dagokienez, ia % 70 semafororik gabeko oinezkoendako pasabideetan gertatu ziren, eta auzoei erreparatuta, lehen tokian Zabalguneak daude, 21 harrapatzeekin, gero Arrotxapea, 20rekin, eta Donibane, 19rekin. Bi gurpileko ibilgailuak (bizikletak, ziklomotoreak eta motozikletak) 281 istriputan nahasita egon ziren; aurreko urtean, aldiz, 344tan.
Istripuak:
| 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 |
|---|---|---|---|---|
| 2.585 | 2.757 | 2.557 | 2.273 | 1.928 |
Biktimak:
| 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 |
|---|---|---|---|---|
| 1.008 | 869 | 924 | 680 | 636 |
2013. urtea:
| Talka-istripuak | 1.787 |
| Harrapatze-istripuak | 141 |
| Guztira | 1.928 |
| Kalteak baino ez | 1.422 |
| Zaurituekin | 504 |
| Hildakoekin | 2 |
| Guztira | 1.928 |
| OINEZKOEN HARRAPAKETAK ERAGINDAKO ISTRIPUAK | ||||
|---|---|---|---|---|
| Harrapatze-istripuak, guztira | 141 | |||
| Harrapatutako oinezkoak, guztira, | 142 | |||
| Erregulatutako pasabidea (berdea) | Erregulatutako pasabidea (gorria) | Erregulatu gabeko pasabidea | Pasabidetik at | Besterik |
| 1 | 8 | 97 | 19 | 16 |
| OINEZKOENTZAKO TALKA | ||||
|---|---|---|---|---|
| Arinak | 603 | |||
| Larriak | 31 | |||
| Hildakoak | 2 | |||
| Guztira | 636 | |||
| BI GURPILEKO IBILGAILUEN ISTRIPUAK | ||||
|---|---|---|---|---|
| Bizikletak | 113 | |||
| Ziklomotoreak | 67 | |||
| Motozikletak | 101 | |||
| Guztira | 281 | |||
Bide Heziketa
Iruñeko Udaltzaingoak bide-heziketako prestakuntza-ekintzak egiten jarraitu zuen, hiriko ikastetxeetan. Programa 1990ean sortu zen, haurrak eta gazteak bide publikoen erabiltzaile gisa hezteko eta trafiko-arauei eta -seinaleei buruzko oinarrizko ezagutzak jorratzeko. Nabarmentzekoa da, halaber, Volkswageneko Polo Parkean egiten den lana, non ikasleek bide-segurtasuneko arauak eta aholkuak barneratzen baitituzte ingurune ludiko batean. 15.174 ikaslek parte hartu zuten 2012/2013ko ikasturtean, eta guztira 529 jarduera egin ziren.
| Ziklomotoreak Istripuak | 2008/09ko ikasturtea | 2009-2010eko ikasturtea | 2010-2011ko ikasturtea | 2011-2012ko ikasturtea | 2012-2013ko ikasturtea |
|---|---|---|---|---|---|
| Bide-heziketako jarduerak | 789 | 700 | 664 | 573 | 529 |
| Alumnos | 20.519 | 19.574 | 19.118 | 17.163 | 15.174 |
Sentsibilizazio- eta sustapen-jardueren artean, marrazki eta esloganen eskola-lehiaketa da nabarmentzekoa, Mapfre Institutuarekin batera antolatua. Hamabigarren edizioan 18 ikastetxetako 2.185 lan aurkeztu ziren, hau da, 2012an baino halako bi baino gehiago, azken zortzi urte honetako marrazki- eta eslogan-kopururik handiena. Lehiaketa Iruñeko Udalak eta MAPFRE Fundazioaren Bide Segurtasuneko Institutuak 2002an sinatutako hitzarmenaren fruitua da. Lehiaketaren xedea da ikasleak hainbat baliotan heztea, hala nola errespetu, tolerantzia edota elkartasunean, betiere bide-segurtasunari eta gidarien, oinezkoen eta txirrindularien arteko harremanari aplikatuta.
Bide-heziketako prestakuntzaz gain, Udaltzaingoak sentsibilizazio berezia du drogek edota sare sozialak gaizki erabiltzearen ondorioek gazteengan eragindako arazoekiko. Izan ere, solasaldiak eta hitzaldiak ematen ditu, nagusiki DBH, Batxilergo, Lanbide Heziketa eta Gizarte Egokitzapeneko gazteei zuzenduak, baina baita irakasle eta gurasoei ere, hainbat gai jorratzeko, hala nola eskola-jazarpena, drogak hartu eta kontsumitzea eta sare sozialen inguruko arazoak. Topaketa horietan gai horiek aztertzen dira, hala legearen ikuspegitik nola gizarte-esparrutik. 2013an, prestakuntza hori 59 ikastetxetan eman zen, 1.384 prestakuntza-ekintzak egin ziren, eta haietan, 12.581 ikaslek, 594 gurasok eta 557 irakaslek parte hartu zuten.
Alkoholemia- eta droga-kontrolak
2013an, Iruñean guztira 9.850 alkoholemia-proba egin zitzaizkien gidariei; 2012an, aldiz, 8.980. Gidarien % 4,7k positibo eman zuen, aurreko urtean baino gehixeagok, orduan % 4,3k eman baitzuen. Arau-hausteen ondotik egindako alkoholemietatik, 132k positibo jo zuten, eta auto-istripuetan egindakoetatik, 122k.
Droga-kontsumoak atzemateko probei dagokienez, 105 kontrol egin ziren; 2012an, berriz, 92. 98 kasutan emaitza positiboa izan zen. Positibo horietatik, 19 arau-hauste bat egin ondotik atzeman ziren, eta 7, istripuetan. Atzemandako positibo gehienak tetrahidrocannabitola deritzon kanabisaren substantzia psikoaktibo batek eragin zituen, eta ondotik, kokainak.
| KONTROL PREBENTIBOAK | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| KONTROL KOPURUA | 217 | |||||
| EGINDAKO PROBAK, GUZTIRA | 9.850 | |||||
| EMAITZA POSITIBOAK | 472 | |||||
| EMAITZA NEGATIBOAK | 9.378 | |||||
| UKOAK PROBA EGITEARI | 1 | |||||
| ARAU HAUSTEAK MEDIO EGINDAKO ESKU-HARTZEAK | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| EGINDAKO PROBAK | 132 | |||||
| EMAITZA POSITIBO JUDIZIALAK | 41 | |||||
| ZEHAPEN ADMINISTRATIBOA | 88 | |||||
| UKOAK PROBA EGITEARI | 3 | |||||
| ESKU-HARTZEAK, ISTRIPUETAN | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| EGINDAKO PROBAK, GUZTIRA | 122 | |||||
| EMAITZA POSITIBO JUDIZIALAK | 83 | |||||
| ZEHAPEN ADMINISTRATIBOA | 36 | |||||
| UKOAK PROBA EGITEARI | 3 | |||||
Ekintzak, zirkulazio-istripuei aurrea hartzeko
Urtarrilean, kanpaina berri bat hasi zen, hirian auto-istripuei aurrea hartzeko. Oinezkoendako Pasabideak Kontrolatzeko Kanpaina Bereziaren xedea da oinezkoek beraiendako egokitu diren pasabideetatik gurutzatzea, eta ibilgailuetako gidariek oinezkoen lehentasuna errespetatzea. Aldi berean, mugikortasun urriko herritarrei leku seguruetatik gurutzatzen lagundu nahi zaie eta, azken buruan, oinezkoak harrapaketen biktima ez izatea.
Ildo berean, martxoan Txirrindulariak Kontrolatzeko Kanpaina bat jarri zen abian, bizikleta-gidariak hezteko eta haien portaerak nahiz azturak, hiri-esparruetan, zuzentzeko. Portaera desegokiez ohartarazteaz gain, hala nola aurikularrak eramatea edota hanka lurrean ez paratzea oinezkoendako pasabide bat gurutzatu aurretik, udaltzainek argibide-diptiko bat ematen diete, eta, behar izanez gero, zehapena jartzen diete. Kontrola hiriko 50 tokitan baino gehiagotan egin zen, Iruñeko auzo guztietan banatuta.
SMS garabiak
2010eko bukaeran, alerta-sistema bat jarri zen abian, ibilgailuen jabeei jakinarazteko garabia-zerbitzuak ibilgailua erretiratu behar zuela. 2013an, SMS bidezko 526 alerta-mezu bidali ziren. Kasuen % 61,5etan (324 kasutan), herritarrak bere autoa erretiratu zuen, eta 203tan (% 38,5etan), garabiak eraman zuen.
