Herritaren segurtasuna
Delituak eta arau-hausteak
Iruñean, hiriko Udaltzaingoak, Foruzaingoak eta Polizia Kidego Nazionalak emaniko datu bateratuen arabera, 2015ean guztira 10.569 delitu eta arau-hauste egin ziren (12.214, 2014an); % 29 (3.109) arau-hausteak izan ziren, eta % 71 (7.460), delitutzat jo ziren. Kontuan hartu behar da zenbaki horretan urte osoko delituak zenbatuak daudela, baina arau-hausteak, berriz, ekainera arte baizik ez.
|
Pertsonen aurkako delituak |
516 |
|
Tratu txarrak eta sexu-askatasunaren aurkako delituak |
480 |
|
Lapurreta-delituak bortxa edota larderia erabilita |
224 |
|
Lapurreta-delituak bortxa erabilita |
461 |
|
Ondarearen aurkako delituak |
5016 |
|
Zirkulazio-delituak, beste batzuk (estupefaziente-trafikoa barne) |
763 |
|
DELITUAK GUZTIRA |
7460 |
|
Arau-hausteak: ebasketa |
1571 |
|
Pertsonen aurkako arau-hausteak |
301 |
|
Gainerako arau-hausteak |
1237 |
|
ARAU-HAUSTEAK GUZTIRA |
3109 |
|
Kriminalitatearen bilakaera, Udaltzaingoaren datuen arabera |
2011 |
2012 |
2013 |
2014 |
2015 |
|
Delituak |
3.317 |
3.493 |
3.884 |
4.372 |
3073 |
|
Arau-hausteak |
6.802 |
6.435 |
7.321 |
7.842 |
1564 (ekainera arte) |
|
GUZTIRA |
10.119 |
9.928 |
11.205 |
12.214 |
4639 |
Atxilotuak eta inputatuak
Iruñeko Udaltzaingoak 123 lagun atxilotu zituen 2015ean, delitu hau edo hura egin zutelakoan. 2014an, berriz, 178. Atxiloketek, nagusiki, ondarearen eta ordena sozioekonomikoaren aurkako delituekin izan zuten zerikusia, bai eta auzi judizialekin eta lesio-delituekin ere. Hilez hil, uztailean izan ziren atxiloturik gehien (24), eta ondoren, maiatzean (18).
|
Delituak |
2013 |
2014 |
2015 |
|
Lesioak |
26 |
16 |
23 |
|
Askatasunaren aurka |
4 |
0 |
0 |
|
Sexu-askatasunaren aurka |
4 |
4 |
5 |
|
Intimitatearen aurka, irudi-eskubidearen aurka... |
1 |
0 |
1 |
|
Ondarearen eta ordena sozioekonomikoaren aurka |
44 |
104 |
48 |
|
Segurtasun kolektiboaren aurka |
3 |
12 |
8 |
|
Faltsutzeak |
1 |
3 |
0 |
|
Justizia-administrazioaren aurka |
5 |
0 |
2 |
|
Ordena publikoaren aurka |
10 |
6 |
4 |
|
Afera judizialak |
33 |
31 |
30 |
Atxilotuak guztira |
131 |
178 |
123 |
Inputatuei dagokienez, jaitsiera izan zen; hau da, 2013an, 71; 2014n, 94; eta 2015ean, aldiz, 51. Honela banatuta
|
Zehaztu gabe |
1 |
|
Lesio-delituak |
2 |
|
Askatasunaren aurkako delituak |
1 |
|
Ohorearen aurkako delituak |
0 |
|
Ondarearen eta ordena sozioekonomikoaren aurkako delituak |
36 |
|
Faltsutze-delituak |
1 |
|
Justizia-administrazioaren aurkako delituak |
3 |
|
Bestelako delitu-ekintzak |
1 |
|
Afera judizialak |
3 |
|
INPUTATUAK GUZTIRA |
51 |
Substantzia estupefazienteak atzitzea
2015ean, Iruñeko Udaltzaingoak estupefazienteak atzitzeko 343 akta egin zituen; haietako batzuetan hainbat droga mota harrapatu zirenez, atzipen gehiago zenbatu ziren: 403 guztira. Akta gehienak marihuana-atzipenei buruzkoak izan ziren, eta ez zen estasi-atzipenik izan. 343 akta horietatik, 44 adingabekoei buruzkoak izan ziren; gehienak, marihuanak eraginda. Guztira 2014. urtearen aldean, honela dago banatuta:
|
|
2014 |
2015 |
|
Anfetamina |
7 |
10 |
|
Kokaina |
57 |
52 |
|
Kokaina eta anfetamina |
1 |
2 |
|
Pilulak |
|
1 |
|
Estasia (MDMA) |
178 |
5 |
|
Haxixa |
47 |
47 |
|
Heroina |
13 |
6 |
|
Ketamina |
1 |
2 |
|
L.S.D. |
1 |
|
|
Marihuana |
252 |
233 |
|
Baliogabeak |
4 |
1 |
|
Beste batzuk |
18 |
16 |
|
Speeda |
31 |
28 |
Udal-ordenantzak urratzea
Iruñeko Udalak eta Udaltzaingoak udal-ordenantzak betetzen ote diren begiratzen dute, hirian bizikidetza ona bermatzeko eta herritarren eskubideak nahiz ondasun publikoak errespetatzea ziurtatzeko. 2015ean, 1.206 salaketa jarri ziren udal-ordenantzak urratzeagatik; 2014an, aldiz, 1.064. Eremu publikoan pixa egitea eta auzokideen atsedena trabatzen duten zaratak egitea izan ziren zehatutako portaera nagusiak.
Udal-ordenantzei egindako urraketa nagusiak:
|
Pixa egitea |
614 |
|
Auzokideen atsedena trabatzen duten zaratak egitea |
73 |
|
Zerbitzu publiko baten jarduna trabatzea |
66 |
|
Agintaritzaren aginduak ez betetzea |
61 |
|
Zaborra, paperak, beirakiak...botatzea |
57 |
|
Eremu publikoan kaka eta tu egitea |
50 |
|
Salmenta ibiltaria |
45 |
|
|
2010 |
2011 |
2012 |
2013 |
2014 |
2015 |
|
Salaketen bilakaera |
2.559 |
1.814 |
1.220 |
1.405 |
1.064 |
1206 |
Zirkulazio-salaketak
Udaltzaingoak 13.418 salaketa jarri zituen, gehienak (6.555) gaizki aparkatzeagatik edo abiadura handiegian joateagatik (3.373). TAOko zaintzaileek, gainera, 27.280 salaketa jarri zituzten.
|
Udaltzaingoak ezarriak |
13.418 |
|
Alkohola |
773 |
|
Aparkatzea |
6.555 |
|
Ausarkeriaz gidatzea |
114 |
|
Mugikorra |
379 |
|
Gainerakoak |
498 |
|
Seinaleak |
1.714 |
|
Abiadura |
3.373 |
|
Zehaztu gabeko artikuluak |
12 |
|
TAOko zaintzaileek ezarriak |
27.280 |
|
Aparkatzea |
27.279 |
|
Beste batzuk |
1 |
DGTra igorritako salaketak, haren eskumenekoak izateagatik
|
|
2014 |
2015 |
|
Asegururik ez izatea |
427 |
531 |
|
Zirkulazio-baimenik ez izatea |
17 |
15 |
|
Gidabaimenik ez izatea |
40 |
29 |
|
I.A.T. |
400 |
506 |
|
Marrazkirik ez duten pneumatikoak |
47 |
40 |
|
Homologazio-baldintza teknikoak ez betetzea |
73 |
48 |
|
Gidabaimena iraungia dela gidatzea |
76 |
75 |
|
Beste hainbat kontzeptu |
82 |
107 |
|
GUZTIRA |
1.162 |
1.351 |
Ostalaritzako arau-hausteak
2015ean, ostalaritzan, 199 arau-hauste atzeman ziren; hau da, aurreko urtean baino 16 gutxiago. Gehienak establezimenduak ixteko ordutegia ez betetzeagatik (64). Ondoren, edaria kalera (50) edo terrazatik kanpo ateratzeagatik (18), musika 11:00etan baino lehen pizteagatik (17) eta baimendutako edukiera gainditzeagatik (16).
Establezimenduak |
2015 |
2014 |
|
Lizentziarik gabeko jarduerak |
0 |
10 |
|
Erreklamazio-orririk ez izatea |
0 |
1 |
|
Musika 11:00ak baino lehen piztea |
17 |
2 |
|
Edukiera gainditzea |
16 |
19 |
|
Baimen-baldintzak ez betetzea |
0 |
11 |
|
Ixteko ordutegia ez betetzea (tabernak) |
64 |
70 |
|
Jarduera garatzeko arauak ez betetzea |
8 |
22 |
|
Bozgorailuak kanpoaldean baimenik gabe jartzea |
0 |
0 |
|
Adingabeei alkohola saltzea debekatua dagoelako kartelak ez izatea |
0 |
0 |
|
Baimenik gabe zuzeneko emanaldiak ematea |
0 |
1 |
|
Adingabeei edariak kontsumitzen uztea |
0 |
1 |
|
Arau-hauste arinak errepikatzea eta behin eta berriro egitea |
0 |
0 |
|
Lokaletik kanpo edaria ateratzea |
50 |
3 |
|
Soinua-muga gainditzea |
0 |
0 |
|
Lizentziarik gabe edari alkoholdunak saltzea |
0 |
0 |
|
Lizentziarik gabe zuzeneko emanaldiak ematea |
3 |
0 |
|
Beste batzuk |
0 |
10 |
Terrazak |
|
|
|
Terraza baimenik gabe paratzea |
0 |
7 |
|
Terraza jartzeko baimenaren baldintzak ez betetzea |
0 |
2 |
|
Baimendutakoak baino elementu gehiago jartzea |
7 |
8 |
|
Terraza-jarduera ordutegitik kanpo egitea |
13 |
19 |
|
Terraza kentzeko agindua ez betetzea |
0 |
2 |
|
Baimenik gabeko elementuak paratzea |
3 |
5 |
|
Terraza ez garbitzea |
0 |
1 |
|
Terraza-eremutik kanpo edaria ateratzen uztea |
18 |
2 |
|
Aulkiak terrazan gordeta izatea |
0 |
2 |
|
Guztira |
199 |
215 |
Garabiak ibilgailuak eramatea
|
|
2014 |
2015 |
|
Kobratuta |
10.846 |
7.813 |
|
Kobratu gabe |
487 |
470 |
|
Guztira |
11.333 |
8.283 |
Iruñeko Udalaren zerbitzu batek SMS bidez jakinarazten du udal-garabiak ibilgailua eramanen duela, gaizki aparkatuta egoteagatik. Zerbitzuan 16.107 lagun daude alta emanik. 2015ean, 464 mezu bidali zituen, eta horri esker, garabiak ez zituen eraman 270 lagunen ibilgailuak. Alerten xedea da garabiak eremu publikotik ibilgailu gutxiago eramatea. Garabiak ibilgailuak eramaten ditu gaizki aparkatuta egoteagatik (zamaketa-lanen eremua, minusbaliatuei gordetako lekuak, oinezkoendako pasabideak, bidegurutzeak edota bigarren ilara) edota aparkatze mugatuko eremua ez ordaintzeagatik (eremu urdina, laranja eta gorria). Doako abisu-sistema Iruñean ibilgailuz dabilen edo bertan aparkatzen duen lagun ororen eskura dago, haien ohiko bizilekua non dagoen alde batera utzita.
Entzierroaren ordenantza urratzeak eragindako salaketak
|
|
2014 |
2015 |
|
Bigantxari buztanetik heltzea |
1 |
0 |
|
Zaborrak entzierroaren ibilbidera botatzea, behin garbi dagoenean |
1 |
0 |
|
Entzierroa (zezenei deitzea, objektuak eramatea...) |
1 |
1 |
|
Bideoa entzierroaren ibilbide barnean grabatzea |
1 |
1 |
|
Entzierroan ibilbidean bideoa grabatzea |
10 |
0 |
|
Entzierroan abelburuei deitzea |
3 |
1 |
|
Entzierroaren ibilbide barneko toki debekatuetan egotea |
1 |
1 |
|
Bigantxen gainera igotzea |
1 |
0 |
