1. HELBURUAK EZARRI:
Iruñeko auzo desberdinetako komunitate-sareak ezagutu eta haiekin harremanetan egoteko.
11 Gizarte Etxeen funtzionamendua zaintzea: mantentze-lanak eta kudeaketa komunitate-taldeekin batera.
Komunitate Zentroen Ordenantza garatu.
Haurrentzako sareen lana babestea, baita ager daitezkeen edozein sare berri ere.
Auzo-sareak eta auzo-bizitza indartzeko ekimenak sustatu eta erraztea.
Elkarbizitza eta aniztasunaren inklusioa sustatzen duten dinamikak sortu.
2. LAN-EREMUAK
KOMUNITATE ZENTROAK
Pamplona Udalak auzo desberdinetan udal lokalak eskaintzen ditu bizilagunei irekita. Hauek komunitate-bizitza sustatzeko eta herritarren parte-hartze aktiboa bultzatzeko dira.
Eginiko jarduerak irekita daude guztiontzat, irabazi asmorik gabekoak dira eta balio intergenerazionalak, kultura-artekoak, genero-sentsibilitatekoak eta inklusiboak sustatzen dituzte.
Auzoko jarduerak
Aisialdi-, kirol- eta musika-jarduerak...
Eskualdeko pertsonen eta taldeen arteko elkarreragina sustatzen eta harreman estuagoak bultzatzen dituen edozein jarduera.
Eguneroko zereginak
Giltzen kudeaketa: giltza-maileguak jarraitzea, sarbide-sistema berria zaintzea eta hobetzea.
Zentroaren kudeaketa: erreserbak eta ordutegien antolaketa erabiltzaile-taldeekin lankidetzan kudeaketa-batzordeetan. Erabilerarako erreserbak.
Mantentze-laneko incidienteen kudeaketa eta instalazioak egokitzeko eta hobetzeko lanak.
Taldeei ekimenak gauzatzeko laguntza: informazioa, beste udal eremu batzuekin harremanetan jartzea, etab.
Istripuen eta elkarbizitza-arazoen kudeaketa
Garbi-zaintza: gertakarien kudeaketa, behar bereziak, etab.
Beste arlo batzuekin koordinazioa: Hiri Kontserbazioa, Lorategiak, Enplegu Soziala, Herritarren Parte-hartzea, Gizarte Ekintza, etab.
Zentroen kudeaketa
2024an, Kudeaketa Batzordeen esparruan lan-dinamika jarraitu du, komunitate-zentroak erabiltzen dituzten taldeekin etengabeko eta fluido komunikazioa sortuz.
La Rochapean bakarrik ez da oraindik kudeaketa batzordearen antolaketa gauzatu, akordioa sinatu eta erabiltzaile egonkor gisa hartzen den entitate bat ez dagoelako; horrek zentroaren funtzionamendua eta, batez ere, gertakarien kudeaketa oztopatu du. Hala ere, aurten komunikazio fluidoagoa izan da, eguneroko gaientzat taldeetan orain pertsona de kontaktua dagoelako.
2024an, San Juan Bosco Zentroa ekainian batu zen Komunitate Zentroen sarean, eta Kultura Sailaren jabetzakoa zen lokal izateari utzi zion; horretarako, transferentzia honetarako prozesu zehatz bat behar izan zen:
Lokalak aztertzea eta nola funtzionatzen duten ikastea
Hobekuntzak eta inbertsioak gabeziak konpontzeko eta erabilera CC kudeaketaren dinamikara egokitzeko
Txukuntasun kudeaketa
CC gisa transferentziarako taldeekin bilerak
Batzordeko bilerak eta lan-saioak egin dira, taldeekin telefonoz, posta elektroniko bidez eta WhatsApp bidez izandako harremanez gain. Azpimarratu behar da aurten telefonoz, WhatsApp bidez eta posta elektroniko bidez izandako harremana etengabe handitu dela, eta horrek aurrez aurreko bilerak gutxiago behar izatea ekarri duela.
CC Azpilagaña: Kudeaketa Batzordea maiatzean eta lan-bilerak ekainean eta azaroan
CC Buztintxuri: Talde-bilkurak otsailean eta urrian; Kudeaketa Batzordea apirilean
CC Casco Viejo: Kudeaketa batzordea maiatzean, lan-bilera martxoan, gazte korespondenteekin bisita azaroan
CC Ermitagaña: Batzordea ekainean, lan-bilera ekainean.
CC Etxabakoitz: Kudeaketa batzordea maiatzean.
CC Lezkairu: Lan-bilera ekainean.
CC Mendillorri: Batzordea maiatzean; lan-bilera abenduan.
CC Milagrosa: Biltzar kolektiboa azaroan, abenduan sukaldea erabiltzen duten taldeekin lan-bilera.
CC Rochapea: Biltzar kolektiboa apirilean
CC San Jorge: Batzordea maiatzean eta lan-bilera apirilean eta azaroan.
CC Txantrea: Kudeaketa batzordea maiatzean.
CC Iturrama: maiatzean eta ekainan lan-bilerak, Iturramako Adinekoen Sarearen hileroko bileretan egindako lanaz gain.
Bilera desberdinetan eztabaidatu ziren gaiak hauek izan ziren:
Gizarte Etxearentzat garrantzizko gaiak berrikustea: gizarte etxearen funtzionamendua, konponketak, erabilera-ordutegia, sarbidea, giltzak, biltegiratzea, garbiketa, etab.
Zentroak erabiltzen dituzten talde eta auzoko ekimenen ezagutza.
Batzordeko kideen eguneratzea
Gelaen berrikuspena: altzariak eta eraikuntza-lanak, pintura
Istripuen kudeaketa. Vandalisimoa eta elkarbizitza arazoak: nola kudeatu adostasuna.
Komunitate-proiektuak: Buztintxuri Buztingune KZko mural komunitarioari eta San Jorge Gridillas KZko mural komunitarioari laguntza.
Lokal berrien kasuan: kudeaketa eta eragiketa-ereduaren ezarpena
Gizarte-zentroetan egokitzapen espezifikoaren lanakzentroetan C(udal beste sail, talde eta hornitzaileekin koordinazioa eskatzen du)
(beste udal sail, talde eta hornitzaileekin koordinazioa eskatzen du)
Hiri Ekologiarekin lankidetzan komunitate zentroetan hondakinak bereizteko puntuak instalatzeko azterketa.
Hobekuntzarako, lokal desberdinetako altzarien berrikuspena: 2024rako inbertsio eta erosketa beharrak jasotzen dituen zerrenda bat prestatu
Haurtzaroko Prebentzio Programarekin koordinazioa komunitate-zentroetako gelak erabiltzeko eta materialen transferentzia egiteko.
Funtzionamendurako laguntza-materialak: eskaera-orriak eta erabilera-eskuliburuak hobetzea.
Lezkairun CC-rako kokaleku hobea izateko lokal baten bilaketa.
Vandalismoaren kudeaketa: aseguruaren eta taldeekin koordinazioa:
ESPrekin koordinazioa:
ESPrekin margotze-lanak: CC Casco Viejo-Plazara eta CC Iturrama-San Juan Bosco
Hobekuntza-lan eta margotze-lanetarako eskaerak.
Inbertsioak 2024
Denetan: elkarte eta erabiltzaile-taldeentzako Wi-Fi egokitzapena eta hornidura, gutxienez komunitate-zentro (auzo) bakoitzeko kokaleku batean.
CC Azpilagaña: areto audiovisuala egokitzea, altzariak eta ispilu-aretoaren egokitzapena
CC Casco Viejo – Plazara: Musika gelaren soinu-isolamendua, vinilo-zoruak, erakusketa-gunearen berritzea, proiektorea eta altzariak
CC San Juan Bosco: pintura, pantailak, viniloa, irekitzeko sistemaren aldaketa (ate automatikoa eta sarbidea), gelak soinu-isolamendua, gelak bereiztea eta altzariak.
CC Mendillorri- Antzara: binilo-diskoak, binilo-solairua, gortinak eta altzariak.
CC Milagrosa: sukalde-hobekuntzak: armairuak, sukaldeko tresneria, etxetresna elektriko txikiak, altzariak.
CC San Jorge:
Gridillas: fatxada mural proiektua
Karrikagune: geletako soinu-sistema, argi-instalazioen ordezkapena, vinil-zorua
CC Txantrea
Salesianas: geletarako soinu-sistema, bilera-aretoaren audio-sistemaren hobekuntzak, proiektorea
Komunitate Zentroen erabilerak
Hurrengo taulak auzo bakoitzean egindako erreserbak erakusten ditu. Zenbakiak 2024an auzo bakoitzeko Gizarte Etxearen instalazio eta geletako egun guztietarako erreserba kopuruaren batura islatzen du, nahiz eta funtzionamenduaren logika ikasturtean oinarritu.
| AUZO | ERRESERBEN KOPURUA | PORTZENTAI |
| Azpilagaña | 1694 | 6,49 |
| Buztintxuri | 1693 | 6.48 |
| Hiri Zaharra | 4046 | 15.49% |
| Ermitagaña | 2.751 | 10.53% |
| Larunbata | 1,254 | 4,80% |
| Lezkairu | 132 | 0,51% |
| Mendillorri | 1288 | 4,93% |
| Miragarria | 2.558 | 9,80% |
| Rochapea | 1581 | 6.05 |
| San Jorge | 2548 | 9.76 |
| San Juan Bosco | 1099 | 4.21 |
| ERREGEKO ANDRE MARIA | 1093 | 4,19% |
| Txantrea | 4376 | 16,76% |
| Guztira | 26113 | 100.00 |
Iazkoarekin alderatuta, erreserba kopuru osoan %7,5eko igoera izan da. Hori, zati batean, San Juan Bosco lokalak Gizarte Etxeen sarean sartzeari eta Santa Mª la Real Intergenerazional lokalak ere azterketan sartzeari zor zaio.
| ERRESERBEN KOPURUA | |
| EGONKORRA | 24,468 |
| PUNTUAL | 1645 |
Jardueren %93,70ak urte osoan zehar egonkorrak izan ziren, gainerakoak egun zehatzetarako eskatu ziren aldi bakarreko jarduerak izan ziren. Kalkulu hau egiteko, urte osoan zehar jarraitu zuten eta 20 erreserba baino gehiago zituzten jarduerak egonkorrak gisa hartu genituen. Irizpide berarekin, urtean zehar egonkorrak ziren erabiltzaile-taldeen kopurua 200 izan zen. Beste 310 erabiltzaileek urtean zehar gutxienez erreserba bat egin zuten.
Erabiltzaileen entitateei dagokienez, %35 inguru kultura eta prestakuntzan murgiltzen dira (musika, dantza, antzerkia, prestakuntza-jarduerak, etab.); %30 auzoko, komunitateko eta gizarte-jardueretan murgiltzen dira, hala nola bizilagunen elkarteen bileretan eta genero-berdintasun eta gizarte-eskubide gaiekin lotuta; %20 aniztasunaren (kulturala, funtzionala, LGBTQI+) aldeko lanetan aritzen dira; %8 osasun fisiko eta mentalean eta kiroletan murgiltzen dira; eta %7 haur eta nerabeentzako jarduerak egiten dituzte.
HAURRAREN KOMUNITATE PREBENTZIOA
2.1.1. HAURREN SARETAK
2024an, komunitate-lanaren alderdi funtsezko bat izan da sare desberdinei laguntza teknikoa ematea haien funtzionamendua errazteko.
Gainera, sarearen baliabideen arteko barne-konektibitatea eta kanpoko aukerekin lotura ezartzea dakar, bai Udalarekin berarekin, bai komunitatearekin:
Jada existitzen diren baina inaktibo dauden sareak aktibatzeko eta sare berriak sortzeko laguntza
Prozesua jarraitzeko eskaera egin zuten ezarritako sareekin komunikazio erregularra
Sareentzat eskuragarri dauden bilerak kudeatzeko tresnen garapena
Sareentzat eskuragarri dagoen materiala prestatu: haur eta nerabeentzako udal baliabideak, Sarearen aurkezpen-dokumentua; eta sareen baliabide propioetarako gidak garatzen hastea
Haurtzaroaren sare gehienen bileretan, batzarretan eta/edo zuzentzaile-taldeetan parte hartzea.
Equality, Community Action, Neighbourhoods, Citizen Participation eta Basque Language Area arloen edukiei buruzko informazioa.
Udaleko Guraso Hezkuntza Positiboaren "Zurekin Hazten" Programari buruzko informazioa eta, egokitzat joz gero, esteka. Guraso-taldeen garapena.
Umeen Eskubideen Eguna (azaroaren 20a) ospatzeko laguntza ekonomikoa.
2.1.2 HAURREN ETA GAZTEEN PREBENTZIO-PROIEKTUENTZAKO LAGUNTZA
A) 2024an haur eta gazteei zuzendutako urteko programetarako dirulaguntza (BON 106. zenbakia, 2024ko maiatzaren 23koa).
2024ko maiatzaren 23an, 2024rako Haur eta Gazteentzako Urteko Programetarako Deialdia argitaratu zen, 150.000 €-ko aurrekontuarekin. Hogeita bost eskaera aurkeztu ziren, eta horietatik 24k ebaluazio teknikoaren fasera pasatu ziren deialdiaren eskakizunak bete zituztelako.
24 eskaeretatik, batek ez zuen lortu "proiektuaren kalitate teknikoa" irizpidean beharrezkoa zen gutxieneko puntuazioa, beraz, 23 entitaterekin eman ziren diru-laguntzak, diru-laguntzen aurrekontua nahikoa ez zelako banaketa egitea beharrezkoa izan zelarik.
B) Komunitate-proiektuak: Iruñeko Alde Zaharrean haurtzaroaren eta nerabezaroaren sustapen eta komunitate-prebentziorako kirol-programaren laguntza.
2024ko irailaren 20an, Iruñako Udalak eta Alde Zaharreko Klubak lankidetza-hitzarmena sinatu zuten Iruñako Udala/Iruña eta Alde Zaharreko Kluba artean, Iruñako Alde Zaharreko haur eta nerabeen sustapen eta prebentzio komunitarioko kirol-programa babesteko. Hitzarmen honek auzo-mailako lan-eredu pilotu baten oinarria ezartzen du, haurrekin prebentzio-lana egiteko, kirol-instalazioen gabeziari irtenbide bat emateko eta auzoko elkarte-sarearekin sinergiak sortzeko komunitate-sareak sustatuz.
Akordio honen arabera, Iruñeko Udalak Alde Zaharreko Klubari (AZK) igeriketako klubaren instalazioak erabiltzea baimenduko dio, eta instalazio horien kostua hilabeteko fakturazio bidez ordainduko dio igeriketako klubari.
Alde Zaharreko Klubak konpromisoa hartzen du 2024-2025 denboraldi kirol-arokoan, irailetik ekainera bitartean, kirolaren bidez haurren eta gazteen arazoak sustatzeko eta prebenitzeko proiektua garatzeko, proiektu hori jada abian dagoelarik eta haren informazioa hitzarmen honi erantsita dagoelarik, bi aldeek adostutako jarraipen eta ebaluazio txostenak eta koordinazio-bilerak eginez. Horretarako, Iruñeko Udaleko Gizarte Integrazio Teknikari baten (TIS) laguntza eta babesa izango ditu.
2.1.3 HAURREN Batzordearen Araudiaren Aldaketa
Udal Haurren Batzordearen egungo Araudiak 2010eko ekainaren 11ko Alkate Dekretu bidez onartu ziren.
Azken urteotan haurtzaroaren eta nerabezaroaren arloan eta parte-hartzearen alorrean izan diren arau-garapenak kontuan hartuta, beharrezkoa da Udal Haurren Batzordearen egungo Araudia eguneratzea.
Horretarako, 2024ko irailaren 24an hasi zen prozesu hau kontsulta publikoaren argitalpenarekin.
Urriaren 23an, Umeen Kontseiluaren bilera bat egin zen, bertan parte hartu zuten haurren eta zinegotzien ekarpenak bildu ziren.
Araudiaren zirriborroa idaztea urrian hasi zen.
BESTE EREMUEKIN ETA ERAKUNDEEKIN KOORDINAZIOA
Parte-hartze Saila:
Koordinazioa eremuarekin eta Sustapen Zerbitzuarekin, Parte-hartzeak sustatutako auzoko ekimenetan parte hartzeko.
Sustapen Zerbitzuaren laguntza komunitate-zentroko taldeekin izandako bilerarako.
Auzo-etxeko jardueren zabalkundea.
KZ-aren erabilera bilerak eta prozesu desberdinak egiteko
Aniztasun Planaren garapena
Equality department:
Emakumeen Zentroaren eta Harrotu-ren jardueren zabalkundea komunitate-zentroetan.
Berdintasun Planaren garapena
Ingurumen museoa:
Komunitate zentroetan jardueren sustapena.
Komunitate-polizia:
Zure Civivox Programan, Txantrea CCn eta Santa Maria la Real CCn, Poliziaren garapenean lankidetza
Proiektu Estrategikoak eta Mugikortasun Eremua.
Sarbide Unibertsalarako Estrategia Plan Orokorrean parte hartzea
Komunitate-zentroen erabilera bilerak eta prozesu desberdinak egiteko
Eremu Ekintza Soziala
CCren erabileraren ebaluazioa behar desberdinetarako
CCko klima-babeslekuak.
Gazteria
Gazte Planaren garapena
HAURRERAKO
2024an, Iruñeko Udalak 2023-2027ko Haur eta Nerabeentzako II. Plana ezartzen jarraitu zuen. Plan hau hiru lerro estrategikotan egituratuta dago: babesa, prebentzioa eta parte-hartzea, haurren eta nerabeen ikuspegitik hiria berrantolatzeko helburuarekin.
Komunitate Prebentzio Ereduaren Berrantolaketa
2024an, Iruñeko haur eta nerabeen prebentzio eta sustapen komunitate-eredua berrikusi eta hobetzeko prozesu bat abiarazi zen. Berrantolaketa honek haur eta nerabeen eskubideen babesa indartzea du helburu, ikuspegi integral eta parte-hartzailea bermatuz, 12/2022 Erregiogune Legea —haur eta nerabeen zaintza eta babesa eta haien familien, eskubideen eta berdintasunaren sustapena— betez.
2024ko nabarmendutakoak
Iruñeko Udalak, Haurren Programaren bidez, 2024an hainbat jarduera garatu ditu hiriko haurren eta nerabeen erabaki-hartzea eta parte-hartzea sustatzeko. Jarduera nagusien artean hauek izan dira:
Eskola Laguntza: Antolaketa-ohiturak eta lan intelektuala sustatzeko motibazio-espazio bat Iruñeko hamalau auzoetan
Sormen eta Jolas Anitzeko Laborategia: Pamplonako hamalau auzoetan SDGetan eta Haurren Eskubideen Hitzarmenaren printzipioetan oinarritutako aisialdi- eta sormen-jarduerak
Teenager-guneak: Jardueren hautu libre eta hausnarketarako gune bat, non "Be Yourself" programa ere garatu den.
Haurrentzako Jokoak: 3 eta 6 urte bitarteko mutiko eta neskatilentzako taldeak.
Saskibaloi: Kirol eta ohitura osasuntsuen sustapena Nafarroako Saskibaloi Federazioarekin elkarlanean, Iruñeko hamalau auzoetan
Xakea: pentsamendu estrategikoaren eta erabakiak hartzeko gaitasunaren garapena
Antzerkia: Azpilagaña, Ensanche, Mendillorri eta Txantrea bezalako auzoetan jarduera.
Futbola: Udalbatzaren eta Osasuna Fundazioaren arteko hitzarmenaren barruan, helburua da garapen fisikoa eta balioak, hala nola diziplina eta talde-lana, sustatzea San Jorge, Rochapea, Etxabakoitz, Milagrosa eta Lezkairu auzoetan.
Dantza: San Jorge eta Buztintxurin motor-gaitasunen, sormenaren eta autoestimearen garapena.
Euskal pilota: Labrit eta López pilota frontoietan kirol tradizional honen praktika eta ezagutza.
3D diseinua: Ermitagañan eta San Juanen teknologia-jarduera.
Esku-bola: Jarduera Azpilagaña Kirol Zentroan egin zen.
Tenis mahai-jokoa: Jarduera San Jorge eta Lezkairu auzoetan egin zen.
Minecraft Education Edition: Txantrea eta San Jorgeko STEM hezkuntza ekimena.
Ontzigintzamodelista: Urtarriletik ekainera, Buztintxuri Sur Komunitate Zentroan familia-espazio bat sortu zen, zure itsasontzi modeloko ontzia eraikitzeko helburuarekin.
Km0 osasuntsu mokaduak: ohitura osasungarriak eta kontsumo jasangarria sustatzea
Hiriko kanpalekuak: Pazko, uda eta Gabonetan, prebentzioari eta familiaren berradiskidetzei arreta berezia eskainiz.
Kirol anitzeko egunak: 2024ko urtarrilean, Mendillorri eta Txantrea ikastetxeekin elkarlanean kirol anitzeko egunak egin ziren.
Igerilekuak: Aranzadi eta San Jorgeko aisialdi-jarduera doakoak.
ECO Hiri Kanpamentua: 13 eta 18 urte bitarteko nerabeentzako ingurumen-hezkuntza kanpamentua.
Eguberrietako karpa: 250 m²-ko espazio bat diseinatuzen sarrera doakoa izanik, haurrei eta familiei zuzendutako jarduerak eskainiz. Abenduaren 26tik urtarrilaren 5era bitartean egon zen zabalik, eta 8.300 lagun inguru parte hartu zuten. Gainera, Iruñeko hainbat auzotan hezitzaile tailer ugari egin ziren.
| Jardueren parte-hartzea | NESKAK | MUTILAK | |
| Jarduerako asistentzia | Lehenengo lauhilekoa | 430 | 492 |
| Jarduerako parte-hartzea | Bigarren lauhilekoa | 438 | 503 |
| Jarduerako parte-hartzea | Laugarren Hiruhilekoa | 463 | 348 |
| Jarduerako parte-hartzea | Eguberrietako kanpalekuak | 51 | 41 |
| Jarduerako parte-hartzea | Udako kanpalekuak | 66 | 58 |
| Jardueren parte-hartzea | Udako kanpalekuak | 250 | 294 |
| Jardueren parte-hartzea | Erasmus | 29 | 22 |
| Jardueren parte-hartzea | Larunak eta kanoa | 21 | 21 |
ERASMUS 2024
Pamplonako 11 zentroetako 19 gaztek Brusela eta Estrasburgora bidaiatu zuten 'Destino Europa' eta Erasmus+ programen bidez. Apirilean 60 parte-hartzailerekin hasi zen hautaketa-prozesuak prestakuntza, talde-lana eta Europako politikekin bat zetozten proiektuen aurkezpena barne hartu zituen. Langile teknikoekin batera, Europako erakundeak bisitatu eta beren proposamenak aurkeztu zituzten. Itzultzean, beren esperientzia gazteen kontzientziazio egun batean partekatu zuten.
HAURREN ETA NERABEEN Batzordea
Urrian, Haurren eta Nerabeen 5. Mahaingurua egin zen, mahainguruaren araudiak berrikusteko prozesua abiarazteko helburuarekin, herritarren parte-hartzeari buruzko araudi berrietara egokitzeko eguneratu behar direnak.
GURENGO POSITIBOA
259 gurasok parte hartu dute haurren tratamendu egokia sustatzeko sortutako 37 taldeetako batean.
HIRITAR ADINEKOAK
Egindako jardueren helburu nagusia da Iruñeko adinekoen autonomia sustatzea eta mendekotasuna saihestea, haientzat interesgarriak diren jarduerak eskainiz, motibatu eta aktibatzeko, eta zaintzaileen ongizatea bultzatzeko.
Era berean, aisialdia eta adin berekoen arteko harremanak sustatuz, adinekoen isolamendua eta bakardadea saihestea du helburu, jardueren ondoren ere iraun dezaketen loturak sortuz.
Helburu zehatzak
Pertsona autonomiaren sustapenaren bidez, narriadura fisikoa, soziala eta kognitiboa prebenitu eta moteldu.
Jendeak harreman sozialaz, aisialdiaz eta kulturaz gozatzeko topagune bat sortzea, horrela haien bizi-kalitatea hobetuz.
Haien gaitasun kognitiboak mantendu eta garatu arlo desberdinetan jarduten duten jardueren bidez: errealitatearekiko orientazioa, memoria, hizkuntza, kalkulua, etab.
Jendeen autonomiazioa hobetzeko eguneroko jardueretarako prestakuntza funtzionala lantzea.
Sorkidegintza eta esperientzien trukaketa sustatuz gizarte-esparrua garatu.
Taldekako parte-hartze aktiborako espazio bat sortzea.
Parte-hartzaileen emozio-hobekuntza ingurune bat sustatzea.
Harremanak eta elkarbizitza hobetzea.
Adineko izatearen prozesuaren eta haren erronken inguruko norberaren esperientziaren hausnarketa-espazio bat sortzea.
Bizitza-ohitura osasuntsuak sustatu, eguneroko bizitzan jarduera fisikoaren eta estimulu kognitiboaren ohiturak txertatuz.
Sustatu teknologia berrien erabilera eta ezagutza, jarduera fisikoak nahiz estimulu kognitiboak egiteko aukera ematen dutenak.
Parte-hartzaileek jarduera berean oro har interesgarri iruditzen zaizkien alderdietan lan egin. Adibidez, bakardadea nola kudeatu, gatazken kudeaketa (jardueran sor daitezkeenak edo kanpotik ekarritakoak eta horiei buruz hitz egiteko). Helburua da kezka partekatzeko eta klaseetatik haratago laguntza eskaintzeko harremanak ezartzeko espazio bat sortzea, baita elkarri laguntzeko harremanak sustatzea ere.
Zaintzaileei laguntzea beren ongizatea eta zaintzen dituzten pertsonen ongizatea hobetzen.
Helburuko populazioa
Programa Iruñeko 65 urtetik gorako pertsonei zuzenduta dago.
Difusioa
Jarduerak hedabideetan (prentsa idatzia, ikusizkoak, etab.) eta sare sozialetan zabalki iragarri dira.
Gainera, bereziki eta zuzenean sustatu da honako haien artean:
Auzoko gizarte zerbitzuen unitateak, autonomiarako programa
Adinekoentzako elkarteak
Adinekoentzako beste erakundeak edo adinekoekin lan egiten duten erakundeak
Adinekoen inguruko sareak, hala nola San Juaneko Adinekoentzako Ituna
65 urtetik gorakoentzako udal apartamentuak Iruñeko Udalak kudeatzen ditu
Halaber, udal programetan interesa erakutsi duten pertsonak.
1.1. "EN MARCHA, jarduera fisiko eta memoriarako programa"
Hau lehiaketa bidez esleitutako kontratu baten bidez gauzatzen da.
2023-2024 ikasturtea
| Kokapena | Ariketa fisiko jarduerak | Oroimen-jarduerak |
| Hiri Zaharra Plazara Komunitate Zentroa! 31 Alkate Kalea | Astelehenetan eta astearteetan 9:30-11 | Astearteetan eta ostegunetan 9:30-11 |
| Rochapea Joaquin Beunza kalea 31-33 | Astelehena eta asteazkena 9:30etik 11:00etara | Asteartea eta osteguna 9:30etatik 11:00etara |
| Txantrea Salesianas Gizarte Zentroa Cuenca de Pamplona kalea, 24 | Asteartea eta osteguna 9:30-11:00 | Astelehena eta asteazkena 9:30-11:00 |
| Iturrama 15 San Juan Bosco Kalea | Asteartea eta osteguna 9:30-11:00 | Astelehena eta asteazkena 9:30-11:00 |
| Ermitagaña, Jose María Iribarren Kirol Zentroa | Asteartea eta osteguna 9:30-11:00 | Astelehena eta asteazkena 9:30-11:00 |
Parte-hartzaileak: 181
| Alde Zaharra | Hiri Zaharra | Rochapea | Rochapea | Iturrama | Iturrama | Ermitagaña | Ermitagaña | Txantrea | Txantrea | ||
| Oroimena | A. Fisika | Oroimena | A. Fisika | Oroimena | A. Fisika | Oroimena | A. Fisika | Oroimena | A. Fisika | ||
| Emakumeak | 14 | 11 | 14 | 15 | 15 | 17 | 17 | 15 | 9 | 16 | 146 |
| Gizon | 5 | 5 | 4 | 3 | 2 | 3 | 4 | 5 | bi | 2 | 36 |
| Guztira | 19 | 16 | 18 | 21 | 17 | 20 | 21 | 20 | 11 | 18 | 182 |
2024-2025 ikasturtea
| Hiri Zaharra | Hiri Zaharra | Rochapea | Rochapea | Iturrama | Iturrama | Ermitagaña | Ermitagaña | Txantrea | Txantrea | ||
| Oroimena | A. Fisika | Oroimena | A. Fisika | Oroimena | A. Fisika | Oroimena | A. Fisika | Oroimena | A. Fisika | ||
| Emakumeak | 18 | 19 | 15 | 18 | 16 | hamazortzi | hamahiru | 17 | 19 | 18 | 169 |
| Gizon | 4 | 4 | 8 | 5 | 7 | 5 | 10 | 6 | 4 | 5 | 58 |
| Guztira | 22 | 23 | 23 | 23 | 23 | 23 | 21 | 23 | 23 | 18 | 227 |
1.2. Adinekoen aktibotasunerako marko-hitzarmeneko jarduerak
Programa honek jarduera fisikoaren eta funtzio kognitiboaren, dibisu digitalaren eta zaintzaileen arloak hartzen ditu barne. Helburua da adinekoen jarduera fisikoa sustatzen duten zahartzaro aktiboko ekintzak egitea, hala nola hiriko bisita gidatuak, ibilaldiak eta antzekoak, eta horiek elkargune eta gizarte-harremanetarako bide izatea. Era berean, adinekoentzako intereseko gaiei buruzko hitzaldiak, film-foroak eta antzeko ekintzak antolatuko dira, estimulu kognitiboa sustatzeko eta elkargune gisa funtzionatzeko. Helburua da jarduera fisiko eta kognitibo bat eskaintzea, zeharka, beste gai batzuetan interesa izan dezaketen pertsonentzat. Ekintza anitzeko egutegi bat osatzen da.
Programa kontratu txiki baten bidez gauzatzen da, eta eskaintzak hiru erakunderi bidali zaizkie. Gurutze Gorria hautatu zuten, eta marko-hitzarmenaren zerrendako lehen erakundea da jarduerak gauzatzeko. Lizitazio-prozesua hainbat arrazoirengatik atzeratu da, eta horrek esan nahi du urteko lehen seihilekoan ezin izan zirela marko-hitzarmenaren baitan jarduerarik gauzatu.
Jarduerak gizarte edo osasun arloko esperientzia duten langileek gidatzen dituzte, parte-hartzaileen arteko elkarreragina eta parte-hartzea sustatzea helburu dutelarik; hala ere, jarduera batzuetan, arloko aditu bat laguntzaile gisa egon daiteke.
Izen-ematea doakoa da. Hala ere, gaitasun mugak direla eta, jarduerak 20 pertsonara mugatu dira.
Behean dago jasota egiten diren jarduera guztien egutegia:
1.2.1. 1. multzoa. Aisialdi eta denbora libreko jarduerak
| Urtarril-Martxoaren hiruhilekoa | 0 |
| Apiril-ekaineko hiruhilekoa | 0 |
| Urri-abendu hiruhilekoa | 5 |
| Guztira | 5 |
Parte-hartzaileak:
| Parte-hartzaile guztiak | % | |
| Emakumeak | 54 | 69,23 |
| Gizonak | 24 | 30,77% |
| Guztira | 78 |
1.2.2. 2. multzoa. Dibidendu digitaleko jarduerak
Adinekoentzako jardueretarako marko-hitzarmenaren 2. multzoak digitalaren arrakala zubitzeko jarduera sorta bat barne hartzen zuen, honako helburu hauekin:
Interneten, sare sozialen eta antzekoen aukera desberdinak nola erabili jakitea.
Informazioa eskuratzea (bidaia, osasun, hedabide, Iruñeko Udalaren baliabideak, aisialdi eta denbora libre, etab.)
Gailu mugikorrek eskaintzen dituzten oinarrizko eta erabilgarri diren aukeren inguruan kontzientzia sortzea.
Ordenagailu baten oinarrizko ezaugarriak nola erabili ikastea, hala nola
testu-prozesadoreak, posta elektronikoa eta Interneteko nabigatzaileak
Beste gizarte- eta kultura-trebetasun batzuk eskuratzea, horiek ahalbidetzen dutenak
tresna hauek
Autonomia eta komunikazio gaitasunak hobetzea.
Bere ikasteko gaitasunean berriro konfiantza hartzea.
Erraztu sarbidea eta prozedura lineakoak administrazio publikoekin.
IKTen erabilerarekiko jarrera positibo batera bideratutako aldaketak eragitea
Gailu mugikorrak erabiltzean sor daitezkeen oinarri gabeko beldurrak edo errefusak ezabatzea
.
Tailerrak bi gai nagusitan zentratu ziren: alfabetatzea eta eguneratze teknologikoak, eta administrazioarekin oinarrizko prozedurak. Ikastaroak programatu ziren, baina izen-emate nahikorik ez zegoenez ezin izan ziren egin.
2024an parte hartu zuten pertsonen kopurua honako hau izan zen:
| Urtarril-martxo lauhilekoa | 0 |
| Apiril-ekaineko hiruhilekoa | 0 |
| Urri-abendu hiruhilekoa | 0 |
| Guztira |
1.2.3. 3. lote. "Zaintzen dutenei zaintza eskaintzea": zaintzaileentzako laguntza-tailerrak
Hau emozio-afektibo-sozial arloan sartzen da. Tailerrak adinekoen zaintzaile ez-profesionalei aholkularitza, prestakuntza eta informazioa sustatzera bideratu ziren.
Helburu orokorra zaintzaileak babestea da. Helburu zehatzak hauek dira:
Zaintzaileek jasaten duten gainkarga saihestu eta horretan esku hartzea.
Norberaren zaintza nola kudeatu ikastea
Kudeatu estresa
Onartu egoera.
Gaixotasuna ulertzea
Zaindarientzako auto-kudeatutako laguntza-talde baten oinarriak ezarri
Eguneroko zaintza-lana errazteko teknikak ikastea
Programa hau zaintzaileentzako informazioa eta aholkuak emateko, baita talde-psikohezkuntzako esku-hartzeak eskaintzeko ere diseinatuta dago:
Emozioren kudeaketa eta estresaren kudeaketa
Lanaren kudeaketa
Zaintza-antolaketa kudeaketa: nola antolatu gaitezke?
Zaintza-beharrek sortarazten dituzten familiako gatazkak kudeatzea
Zaintzaileentzako laguntza
Norbait zaintzearekin eta gaixotasunarekin nola egin aurre.
Besteekin eta zaintzen dugun pertsonarekin komunikazioari buruz hausnartzea.
Erlaxazio teknikak
Hauek esperientzial eta parte-hartzaile tailerrak dira, taldeak osatzen dituzten pertsonen zailtasunak eta esperientziak jorratzen dituztenak. Zaintza-egoerei hobeto aurre egiteko estrategiak praktikan jartzen dira.
Programa hau adineko eta/edo mendekotasuna duten pertsonen zaintzaile eta senideei zuzenduta dago.
Ikastaroetan 15 lagunek parte hartu dute.
10 ordu iraun zuten, astean bi orduko 5 saioetan banatuta.
Izen-ematea 010 (948420100) zenbakiaren bidez egin zen, deiaren ordenaren arabera, eta lehentasuna Iruñean izena emanda zutenek izan zuten. Tailerrak doakoak izan ziren.
Guztira bi tailer egin ziren arratsaldean, 16:30etik 18:30era, parte-hartzaileek ordutegi egokia zela uste zutenez. Beste hauek izan ziren tailerrak:
Datak: urriaren 16tik azaroaren 13ra Ensanchean
Datak: azaroaren 7tik abenduaren 12ra Ermitagañan
Izen-emate kopurua leku erabilgarri kopuruaren azpitik geratu zen. Parte-hartzaile kopurua behean zehazten da.
| Zabalkuntza | Ermitagaña | Guztiak | |
| Emakumeak | 7 | 3 | 10 |
| Gizonak | 5 | 2 | 7 |
| Guztira | 12 | 5 | 17 |
Tailer saioak zaintzaileekin talde psikoehezkuntzako esku-hartzeen bidez informazioa eta aholkuak emateko diseinatu ziren.
Saioen edukia honako hau izan zen:
1. saioa: Zaintzaileentzako auto-zainketa
2. saioa: Tratu ona eta laguntza emozionala
3. saioa: Erosoa den zaintza
4. saioa: Komunitateko baliabideak
5. saioa: Zaintza laguntzeko baliabide digitalak
Ebaluazioa oso positiboa izan da.
3. Adinekoentzako laguntza psikologiko eta emozionaleko programak
3.1. Telefono bidezko laguntza espezializatua
Helburuak:
Covid-19aren ondorioei aurre eginez, Iruñeko Udalak telefono bidezko laguntza espezializatu baten programa bat ezartzea erabaki zuen egoerari erantzuteko. Iruñeko Udalak gaur egun helburu du adinekoen bizitzaren kalitate emozionala hobetzen laguntzea, haien egoera emozionala hobetuko duen zerbitzu kualifikatu eta doako bat eskainiz.
Helburu zehatza:
Laguntza psikologiko eta emozionala eskaintzea, estres emozionalagatik laguntza behar duten egoera emozional zailak gainditzeko tresna eta estrategiak emanez.
Giza baliabideak
Programa Teléfono de la Esperanza-rekin egindako hitzarmen baten baitan garatzen ari da. Erakunde honek du esku-hartze zuzena. Psikologia-zaintza taldeak prozesu guztiak gainbegiratuko ditu eta kasuen jarraipena egingo du.
Helburuko populazioa:
Programa 65 urtetik gorako pertsonei zuzenduta dago, batez ere Iruñean, eta emozio-laguntza behar dutenak.
Hauek izango dira honako ezaugarriak dituzten pertsonak:
Pamplonako 65 urtetik gorako pertsonak
Emozionalki edo psikologikoki nahastuta dauden pertsonak:
Stresa
Antsietatea
Lo eza
Tristura
Beldur, paralisi, isolamendu eta abarrek eragindako portaera anormalak.
Dolurako prozesuak
...
Diagnostikorik gabeko nahasmendu psikiatriako pertsonen gabe
Telefono bidezko elkarrizketa bat izateko gai diren pertsonak.
Programaren egitura:
Programa honetako erabiltzaileak Adinekoen Sareko baliabide espezifiko batek edo entitate espezializatu batek bidali behar ditu, erabiltzailearen baimenarekin.
Interbentzioa bost dei inguruko serie bat izango da, non sakonago aztertzen eta pertsonaren arazoetan banaka lan egiten den.
2024an, honako erabiltzaile kopuru hauek izan ziren:
| Emakumezko erabiltzaileak | 12 |
| Gizon erabiltzaileak | 6 |
| Guztira | 18 |
Ohikoenak ziren honako ezaugarriak
Isolamendua eta bakardadea
Gizarte-sare eskasa
Haurrekin izandako gatazketatik eratorritako estres emozionala
Tristura
Osasun fisikoaren arazoek eragindako estres emozionala
3.2. Laguntza emozionaleko tailerrak
Tailer anitz, ongizate emozionala, estresaren kudeaketa, bizimodu osasuntsuko ohiturak, antsietatearen, insomnioaren eta depresioaren prebentzioa eta abar bezalako gai desberdinak jorratzen dituztenak.
Taldean lan egiteko eta publiko orokorrari irekitzeko helburuarekin, lau gai zehatzetako tailerrak proposatzen dira egoera desberdinei erantzuteko:
"NERE ONDO-IZATE PERTSONALEAN LAN EGITEA"
Nola hobetu dezaket nire zaintza-modua? Nola zaindu dezaket neure burua?
Nola kudeatu dezaket mugatzen nauten pentsamenduak?
Nola egin ditzaket nire harreman sozialak osasuntsu eta positibo?
Nire esperientzian oinarrituta, zer ekar dezaket gizarteari? Nola egin dezaket hori?
"PERTSONA ARTEKO KOMUNIKAZIOA HOBETZEA"
Nola komunikatzen naizen badakit?
Nire burua ulertarazten al dut eta besteak ulertzen al ditut?
Zer transmititzen dut nire hizkera ez-berbalaren bidez?
Nola hobetu dezaket nire komunikazioa?
"ESTRESA KUDENTZEA"
Nola eragiten diete gure pentsamenduek gure estres-mailari? Zer egin dezaket haiei aurre egiteko?
Nola kontrola dezaket estresa? Erlaxazio teknikak
Zer egin dezaket fisikoki lasai nagoenean baina mentalki lasai ez nagoenean?
Nola antolatu dezaket hobeto neure burua? Denbora kudeaketa
Nola lor dezaket oreka mentala? Zein ohitura hartu behar ditut bizitza osasuntsu bat izateko?
DEPRESIOA ULERTZEN
Gainezka sentitzen zara? Zailak iruditzen zaizkizun egoerak daudela uste al duzu?
Nola saihestu dezaket depresioa?
Nire pentsamenduek min egin al didate? Nola kudeatu ditzaket?
Nire egoera egungoak eragiten al dio nire ingurune sozialari? Nola kudeatu dezaket?
Izen-ematea Esperanza telefono-linearen bidez egin zen, eta Iruñeko bizilagunei eman zitzaien lehentasuna. Tailerrak doakoak ziren eta udal lokaletan egin ziren. 2024an honako tailerrak egin ziren:
Ongizate pertsonala:
Otsaila. Ermitagaña. 2024ko otsailaren 6an, 13an, 20an eta 27an.
Apirila. Casco Viejo. 2024ko apirilaren 9, 16, 23 eta 30ean.
Ekaina. Iturrama. 4, 11, 18 eta 25 ekaina 2024
Urria. Iturrama. 4, 11, 18 eta 25 urri 2024
Pertsonen arteko komunikazioa hobetzea
Urtarrila. Txantrea. 9, 16, 23 eta 30 urtarrila 2024
Martxoa. Milagrosa. 5, 12, 19 eta 26 martxo 2024
Apirila. Azpilagaña. 4, 11, 18 eta 25 apirilaren 2024a
Urria. Sta. María la Real. 7, 14, 21 eta 28 urri 2024.
Zure osasun mentala zaintzea.
Urtarrila. Rochapea. 11, 18, 25 urtarrila eta 1 otsaila 2024
Martxoa. Sta. María la Real. 2024ko otsailaren 29a, martxoaren 7a, 14a eta 21a
Maiatza. San Juan. 7, 14, 21 eta 28 maiatza 2024
Azaroa. Ermitagaña. 2024ko azaroaren 4, 11, 18 eta 25a
Literatura eta osasun mentala.
Otsaila. Ensanche. 8, 15, 22 eta 29 otsaila 2024.
Maiatza. San Jorge. 9, 16, 23 eta 30 maiatza 2024
Ekaina. Txantrea. 3, 10, 17 eta 24 ekaina 2024
Azaroa. Azpilagaña. 2024ko azaroaren 7, 14, 21 eta 28an
Taldeek batez beste 20 parte-hartzaile izan dituzte. Talde handiagoak ez dira kontuan hartu, helburua baita pertsona bakoitzaren esperientzietan oinarritutako parte-hartze-tailerrak egitea, eta helburu hori zailagoa baita talde handiagoetan lortzea.
Tailerrak honako bidez zabaldu ziren:
Prentsa-oharra hedabideei eta Udalbatzaren sare sozialetan
Informazioa posta elektroniko bidez bidali zaie honako hauei: adinekoen elkarteei, auzo-unitateei, osasun-zentroei, liburutegiei, jarduerei buruz jakin nahi duten pertsonei, parte-hartze buletinari, etab.
Tailerrak erabat bete ziren izena ematea ireki bezain pronto, beraz, ez zen paperezko publizitaterik banatu ondorengo tailerretarako. Testu-mezuak bidali ziren aurreko tailerretarako itxarote-zerrendan zeuden pertsonei.
Parte-hartzaileen iritzia oso positiboa izan da. Izan ere, pertsona batzuek tailer bat baino gehiagotan izena eman dute. Talde-dinamika oso interesgarriak sortu dira.
Behar handiagoak zituztela identifikatutako pertsona batzuk Laguntza Emozionaleko Programara bideratu ziren.
Programa oso ondo jaso da eta parte-hartzaileen artean babes handia lortu du:
| 2024ko tailerreko parte-hartzaileen kopurua | Emakumeak | Gizonak | Otsaila. Ermitagaña. Otsailaren 6, 13, 20 eta 27an |
| 18 | 2 | Apirila. Alde Zaharra. 9, 16, 23 eta 30 apirila | 10 |
| 1 | Ekaina. Iturrama. Ekainaren 4an, 11n, 18an eta 25ean | 11 | 1 |
| Urria. Iturrama. 4, 11, 18 eta 25 urria | 18 | 2 | Urtarrila. Txantrea. 9, 16, 23 eta 30 urtarrila |
| 18 | 2 | Martxoa. Milagrosa. 5, 12, 19 eta 26 martxoan | 12 |
| 0 | Apirila. Azpilagaña. Apirilaren 4, 11, 18 eta 25a | 8 | 0 |
| Urria. Sta. María la Real. 7, 14, 21 eta 28 urrian | 12 | 2 | Urtarrila. Rochapea. 11, 18, 25 urtarrila eta otsailaren 1a |
| 13 | 5 | Martxoan. Sta. María la Real. Otsailaren 29an, martxoaren 7an, 14an eta 21ean | 18 |
| 2 | Maiatza. San Juan. 7, 14, 21 eta 28 maiatza | 14 | 3 |
| Azaroa. Ermitagaña. 2024ko azaroaren 4, 11, 18 eta 25a | 16 | 5 | Otsaila. Ensanche. 8, 15, 22 eta 29 otsaila |
| 20 | 0 | Maiatza. San Jorge. 9, 16, 23 eta 30 maiatza | 6 |
| 1 | Ekaina. Txantrea. Ekainaren 3, 10, 17 eta 24a | 7 | 0 |
| Azaroa. Azpilagaña. 2024ko azaroaren 7, 14, 21 eta 28an | 10 | 1 | Guztira |
| 265 91,38% emakumeak | 25 8,62% gizonak | 290 | |
3.3. Gorabeherak
Proiektu hau 2017an abiarazi zen, arkitekturako oztopoengatik etxetik irteteko zailtasunak zituzten desgaitasuna zuten pertsonei hori egiteko aukera emateko helburuarekin. Hala ere, 2023an sinatu zuten Iruñeko Udalak eta DYA Navarrak zerbitzu hau astean hiru egunera zabaltzeko hitzarmena, Udalak 20.000 euroko ekarpenarekin.
Zerbitzu hau osasun etxeetan eta auzoko unitateetan sustatu zen, eta prentsa-ohar bat argitaratu zen.
Zerbitzuaren erabiltzaileek kalean jaitsi nahi duten ordutegia antolatzen dute, eta ordutegi jakin batean elkartzen dira etxera berriro igotzeko laguntza jasotzeko. Zerbitzu honek pertsonei beren eguneroko bizitza normaltasunez garatzen eta eguneroko eginbeharrak burutzen laguntzen die, eraikinetako arkitekturako oztopoek (ascensorerik edo eskailerarik gabeko etxeak) bizitza normala izatea eragozten ez dietelako.
Beraz, pertsona horien bizi-kalitatea hobetzea bilatzen dugu, haien gizarte- eta auzo-ingurunearekin modu naturalean elkarreragiteko aukera emanez, harremanak eta autoestimua hobetuz. Horrek esan nahi du etxetik irteteko beharra edo nahia dutenean, langileen eta beharrezko baliabideen laguntzarekin egin dezaketela.
2024an, honako hauek izan ziren:
| Emakumeak | Gizonak | Guztira |
| 261 | 40 | 301 |
3.4. Suizidioaren prebentziorako lan-taldea
2023ko azaroan, Besarkada eta Teléfono de la Esperanza elkarteekin hitzarmen bat sinatu zen udal mailan suizidioaren prebentziorako lan-talde bat sortzen hasteko.
Lan-talde honetako kideak komunitate-ekintza, adinekoen arreta, haurren arreta, udaltzaingoa eta abarretan diharduten profesionalak izan ziren.
Gaian lanean hasi ondoren, erabaki zen Iruñeko suizidio-egoeraren ebaluazioa egitea, ekintza guztiak ahalik eta eraginkorrenak izan daitezen. Deialdi bidezko lehiaketa-prozesu baten ondoren, Besarkada izan zen ebaluazio hori egiteko hautatutako erakundea.
Ebaluazioa bi zatitan egingo da: 2024rako kuantitatiboa eta 2025erako kualitatiboa.
Gainera, beharrezkotzat jo zen Iruñeko Udalak Suizidioaren Prebentziorako Inter-instituzionaleko Batzordean parte hartzea. Udaltzaingoaren ordezkari bat eta Berdintasun, Komunitate Ekintza, Auzoak, Herritarren Parte-hartzea eta Euskararen Sailaren espezialista bat bilera hauetan parte hartu zuten. Lehen bilera ekainean egin zen, eta bilerak hiru hilabetero egitea aurreikusi zen.
4. Adinekoentzako Udal Kontseilua
Apirilaren 18an, Adinekoentzako Udal Kontseilu berria bildu zen, bere osaketa Kontseiluaren araudi berriari egokituta:
| Lehendakaria: Zinegotzia | Zaloa Basabe. Berdintasun, Komunitate Ekintza, Herritarren Parte-hartze eta Euskararen arduradun zinegotzia |
| Bigarren lehendakaria | Isabel Diez Diaz |
| Idazkaria | Parte-hartzeari buruzko teknikari arduraduna |
| Elkarteen ordezkariak | Orvina 1200 |
| Elkarteen ordezkariak | Aita Ciriano |
| Elkarte ordezkariak | El Salvadorreko Erretiratu Elkartea |
| Elkarte ordezkariak | Sancho Nagusia |
| Elkarte ordezkariak | Nafarroako Gazteluetako Lagunen Elkartea |
| Elkarte ordezkariak | Lacarra |
| Elkarte ordezkariak | Orhyko gailurra |
| Herritartasun aktiboa | 1. Maria Isabel Diez Diaz |
| Herritartasun aktiboa | 2. Bernardo Doñoro |
| Herritartasun aktiboa | 3. Jose Maria Roig Aldasoro |
| Herritartasun aktiboa | 4. Jaime Javier Malon Ferrer |
| Udal talde bakoitzeko zinegotzi bat | PSN |
| Udal talde bakoitzeko zinegotzi bat | UPN |
| Udal talde bakoitzeko zinegotzi bat | PP |
| Udal talde bakoitzeko zinegotzi bat | EH BILDU |
| Udal talde bakoitzeko zinegotzi bat | BAIK GEROA |
| Udal talde bakoitzeko zinegotzi bat | Zurekin batera |
| Adinekoen Udal Kontseiluarekin lotutako erakundeetako bi ordezkari | GN |
| Adinekoentzako Udal Kontseiluarekin lotutako erakundeetako bi ordezkari, adinekoen sektore propioari dagokionez | Geriatria Elkartea |
| Udako teknikariak | Adinekoekin lan egiten duen komunitate teknikaria |
| Azken langileen batzordeko hauteskundeetan boto gehien lortu zituzten sindikatuetako bakoitzetik ordezkari bat | CCOO |
| Azken langile batzordeko hauteskundeetan boto kopuru handiena lortu zuten sindikatu bakoitzetik ordezkari bat | UGT |
| Eskualde-kudeaketa | Elian Peña |
Kontseilua honako kidez osatuta zegoen:
| Gizonak | Emakumeak | |
| Adinekoen Udal Kontseiluko kideen kopurua | 15 | 10 |
5. Adinekoentzako sareak
Adinekoentzako Sarea bi urte lehenago, 2022an, sortu zen, adinekoak beren inguru hurbilean eta komunitatean zaintzeko modu gisa. Beraz, Adinekoentzako Sarea Iruñeko Udalak eta auzoko erakunde, elkarte eta taldeek adinekoen beharrak identifikatu eta asetzeko elkarlanean aritzeko egitura da.
Une honetan zazpi adineko herritarren sarea daude Iruñean: Iturrama, Sta. María la Real, Txantrea, Milagrosa, Ensanche, Casco Viejo eta Azpilagaña. Azken hau apirilean hasi zen. Ermitagañan bilerak egin dira, baina oraindik ez da erabaki zein formatu nahi duten.
Auzo bakoitza desberdina da, baina oro har, adinekoentzako sareak honako hauek osatzen dituzte:
Pamplona Udalbatzarra (adinekoekin lan egiten duen komunitate teknikaria, sare-eragilea, komunitate-polizia, kirol-errezeta soziala, Pamplonako bizilagunak, auzo-unitatea)
Adinekoentzako erakundeak
Auzo-elkarteak
Farmaziak
Osasun etxea
Merkatarien elkartea
Solera Asistencial
Sare-bilerak normalean hilero egiten dira, eta bertan hilabete desberdinetarako programatu beharreko jarduerak eztabaidatzen dituzte, baita bestelako jarduera osagarriak ere, hala nola ahultasun-egoerak detektatzeko kanpaina...
Hilero, ahal den neurrian, erakundeek beren jarduera batzuk adinekoen sareekin batera antolatu eta programatzen dituzte, herritarrek beren auzoan zein jarduera egiten diren jakin dezaten. Jendearen artean ezagunenetako batzuk hauek dira: osasungarri ibilaldiak,
Aurten garrantzitsuenetako jarduera batzuk izan dira:
Sareen hedapena Azpilagañara eta Ermitagañara
Civivoxekin elkarlanean antolatutako ekintzak: La Milagrosaren historiari buruzko ekintza bat antolatu zen, eta Gizarte Foroak garatutako belaunaldien arteko ekintzei buruzko hitzaldi sorta bat.Aurten garrantzitsuenetako ekintzak izan dira:Sareen hedapena Azpilagañara eta Ermitagañara
Intergenerazioko jarduerak
Iturrama, Milagrosa eta Ensanche auzoen mapatzea
Arratsaldeko bilkurak auzoko jaien barruan: Txantrea eta Casco Viejo
Urte amaierako ospakizuna Iturraman. 75 lagunek parte hartu zuten, 51 emakume eta 24 gizon
Casco Viejo-ko goizeko ekitaldia: 70 pertsona, 45 emakume eta 25 gizon
Iturrupna: 18 emakume, gehienak 70 eta 85 urte bitartekoak. TS gaiarekin taldeekin lankidetza
Adinekoen Nazioarteko Egunaren harrera
Pamplonako adinekoen egoeraren diagnostikoa eguneratzeko parte hartzea
Txantreako arratsaldeko bilera, 60 lagun inguru, 48 emakume eta 12 gizon
Etorri eta kontatu zure istorioa - Milagrosa. 21 emakume eta 5 gizon
Nafarroako Gobernuaren Inklusio Digitaleko Planarekin koordinazioa: Azpilagan telefono mugikorraren oinarrizko erabilerari buruzko ikastaro bat antolatu zen
5.1. San Juan Adineko Herritarren Paktua
San Juaneko Adinekoen Itunean parte hartze aktiboa jarraitu du. Ituna hilero biltzen da.
Bost urte baino gehiagoren ondoren, finkatu egin da, auzoko adinekoen beharrari erantzunez.
6. Beti lagunduta: bakardadearen programa
Beti Lagunduta La Caixa Fundazioak eta Caja Navarra Fundazioak kudeatutako programa bat da, bakarrik dauden edo bakardadea sentitzen duten adineko pertsonei maila nazionalean laguntza eskaintzen diena. Kudeaketa-erakundea Pauma da.
2020ko irailaz geroztik, programa hau Iruñean martxan dago, zehazki San Juan, Iturrama eta Txantrea auzoetan.
2024an, 178 pertsonari lagundu zioten: 150 emakume eta 28 gizon.
7. Etxabakoitz
Aurten, Etxabakoitzeko Adinekoen Tokiko Elkartearekin akordio berri bat sinatu da, elkarte horrekin lankidetzan aritzeko eta, batez ere, Etxabakoitzeko auzoko adinekoei zuzendutako jarduera-proiektu bat gauzatzeko, auzoko liburutegiaren beheko solairuan egingo dena.
8. Nafarroako Gobernuaren dirulaguntza
Nafarroako Gobernuari diru-laguntza bat eskatu zaio erretirorako liburutegi-programak garatzeko eta adinekoentzako sareak sustatzeko, 65 urtetik gorako pertsonen eskubideen babesa eta erabilera bermatzeko, baita populazio horretan ahultasun-, babesgabetasun- eta/edo bakardade-egoera posibleak antzemateko ere.
Guztira 8.000 €ko diru-laguntza onartu da.
9. Iruñeko Udaleko Parte-hartze Dirulaguntza
Herritarren Parte-hartzerako Deialdia. Lehiakorrak diren diru-laguntzak. D atala: herritarren parte-hartzea eta adinekoen ahalduntze soziala sustatzen duten ekintzak.
BONen argitaratu aurretik, deialdia prentsa-ohar baten bidez eta hurrengo parte-hartzaileekin aurrez aurreko eta lineako bilera baten bidez zabaldu zen.
Aurrez aurreko bilera: 43 pertsona (32 emakume eta 11 gizon)
Bilerak linean: 28 pertsona (18 emakume eta 10 gizon)
Dirulaguntzen Ebaluazio Batzordean parte hartzea. Guztira 28 proiektu aurkeztu ziren eta 90.000 € banatu ziren.
| Ez. | Elkartea | Kopurua |
| D1 | NAFARROAKO PARKINSON ELKARTEA | €522.23 |
| D2 | GURE LAN BERRIA | €1,469.01 |
| D3 | PAMPLONAKO KORONARIO KLUBA | €6,438.72 |
| D4 | NAFARROAKO HAIZTEGIEN, KULTURAREN ETA ARTEAREN ADISKIDEOEN ELKARTEA - ASAMINA | €1,064.18 |
| D5 | EL ROBLE-LE CHAINE MENDI IGOALEEN ELKARTEA | €983.99 |
| D6 | Pico de Orhyko Probintzia Elkartea | €8,785.82 |
| D7 | CIRIANO KULTUR ELKARTEA | €9,307.29 |
| D8 | ORVINA 1200 ERRETIRO ETA PENTSIONATUEN KLUB | €683,67 |
| D9 | GURE SAKALDI ELKARTEA | €965,13 |
| D10 | ERRETIROKO PENTSIONISTEN ELKARTEA - AUZOTEGUI | €3,758.51 |
| D11 | NAVARREKO SANCHO EL MAYOR ADINEKOEN ELKARTEA | €754,39 |
| D12 | YOAR RETIRATU ETA PENTSIONATUEN ELKARTEA | €10,842.01 |
| D13 | IRUBIDE RETIRATUTAKOEN KLUB ELKARTEA | €5,247.73 |
| D14 | ARTELAN ESKULANGINTZA TAILER ELKARTEA | €1,434.98 |
| D15 | TREBOL ESKULANGINTZA TALDE ELKARTEA | €1,004.49 |
| D16 | AITONAK MENDIKO ESKALADAKO KLUB ELKARTEA | €3,383.44 |
| D17 | ELKARTASUN PROFESIONALEEN FUNDAZIOA | €1,508.78 |
| D18 | EL SALVADORKO PENTSIONISTEN ELKARTEA | €9,071.55 |
| D19 | ROCHAPEA KOULTURA ETA KIROLA BATASUNA | €1.244,75 |
| D20 | EL BALUARTE ELKARTEA | €3,443.78 |
| D21 | SAN JUAN ADINEKOEN ITUNA | €3,160 |
| D22 | SAN FRANCISCOKO ERRETIRO ETA PENTSIONISTEN ELKARTEA | €1,073.88 |
| D23 | SAN PEDROKO ERRETIRAZIO ELKARTEA | €747,83 |
| D24 | LARRABIDE-GOROABE RETIRATUTAKOEN ELKARTEA | €1,156.19 |
| D25 | SAN JORGE RETIRATU ETA PENTSIONATUEN ELKARTEA | €2,213.97 |
| D26 | ERMITAGAÑA ETA MENDEBALDEA ERYMEN RETIRATU ETA PENTSIONATUEN ELKARTEA | €5,812.82 |
| D27 | NAVARRAKO SEVILLANAKO ELKARTEA | €2.883,08 |
| D28 | ETXEKIDE ELKARTEA | €1,037.78 |
| Guztira | €90,000 |
10. Zabalkundea
Adinekoentzako erakundeekin harremanetan jarraitzen dugu. Askok erreferentzia gisa jotzen digute izan ditzaketen edozein galderarako, gure antolatzen ditugun jarduerak ezagutzeko, eta abar.
Interesgarriak izan daitezkeen informazioa bidaltzen diegu eta sortzen diren edozein zalantza edo beharrizan konpontzen ditugu. Intereseko informazioa (ikastaroak, jarduerak, diru-laguntzak, etab.) jasotzen dituzten mezu elektronikoak bidaltzen dizkiegu, haiei eragiten dien zerbait zehatzago dagoenean deitzen diegu, izan ditzaketen zalantzak argitzen ditugu edo beste sail batzuekin harremanetan jartzen ditugu.
Informazio hau pertsonalki ere bidaltzen zaie.
Datu-baseak une honetan 328 posta elektroniko ditu.
10.1. Webgunea eta zabalkundea
Adineko pertsonetara iristeko eraginkorrenetako bat irratia eta prentsa idatzia direla frogatu da. Horregatik, Komunikazioarekin koordinatu gara hedabide horien bidezko komunikazioa indartzeko.
Webgunea eguneratzen jarraitzen du,
Gainera, kanal desberdinak erabiltzen ari dira: posta elektronikoa, SMS-ak, inprimatutako hedabideak, irratia, webgunea, liburutegiak, Civivox, auzo-unitateak, osasun-zentroak eta abar bezalako interesguneetan eskuorrien eta kartelen banaketa.
11. Jarduera espezifikoak
11.1. Adinismoari buruzko konferentziak
Maiatzaren 16an adinismoari buruzko konferentzia bat egin zen, Nuria Garro, Siempre acompañados programa, Ainhoa Guelbenzu eta San Juanen Nagusien Ituna parte hartu zutela. Guztira 50 lagunek parte hartu zuten konferentzian, 43 emakume eta 7 gizon.
11.2. Entzumen arazoei buruzko hezkuntza-kanpaina
Kanpaina hau Espainiako Udal eta Probintzien Federazioak proposatu zuen, eta Audika-rekin batera "Zaindu zure entzumena" izeneko hezkuntza-ekimen bat garatu zuen. Ekimen hau osasun arloan garatu zen eta, bereziki, 55 urtetik gorako biztanleei zuzenduta zegoen. Bere helburua informazioa ematea, kontzientzia sortzea eta jendea sentikortzea zen, entzumen-osasunaren garrantziaz gizarte-arazoak prebenitzeko. (isolamendua, komunikazio falta, etab.), fisikoak (nekea, estresa, zorabioak, etab.), psikologikoak (depresioa, irritagarritasuna, mesfidantza, etab.) eta kognitiboak (dementzia, Alzheimerra, etab.).
Azaroaren 11n egin zen Plaza de la Cruzen, eta 150 lagun inguru bertaratu ziren.
11.3. Huarteko konferentzia
Huarteko konferentzia, hiri desberdinetako adinekoen sareei buruz: Gipuzkoako Fundación Matía, Bartzelonako Radars, San Juaneko Pacto del Mayor eta Iruñeko adinekoen sareak.
Saioaren helburua adineko herritarren sareen esperientzia desberdinak partekatzea zen, udalak adineko herritarren sarea sortu nahi duelako.
Goizeko saioa Udaletxeko profesionalekin egin zen, eta arratsaldeko saioan 40 lagunek parte hartu zuten, 10 gizonek eta 30 emakumek.
11.4. Urriaren 1a, Adinekoen Nazioarteko Eguna:
Confederación Tercer Tiempo, Mayores frente a la Crisis eta Mayores del Casco Viejo elkarteekin batera, Condestablean Adinekoen Nazioarteko Egunerako konferentzia bat antolatu zen, eta Ombudsman Patxi Vera Donázarrek eman zuen.
Ekitaldian 62 lagun inguru izan ziren, 25 emakume eta 35 gizon.
Gainera, Iturrama eta Ensanche auzoetan bi ekitaldi aldi berean egin ziren: Leireko Gizarte Etxean kontzertu bat eta belaunaldien arteko giza liburutegi bat, eta Iturraman ekitaldi publiko bat.
12. Iruñeko adinekoen egoeraren diagnostikoaren eguneratzea
Pamplonako Adinekoentzako 1. Plana ezarri aurretik, 2020an gai berean egindako ebaluazioaren datuak eguneratzea erabaki zen.
Lizitazio prozesu mugatu baten ondoren, Areté Activa-k, Sailarekin batera, adinekoen ebaluazio orokorra eta auzoka egindako ebaluazioak eguneratu zituen. Literatura-berrikuspen bat, analisi kuantitatibo bat eta analisi kualitatibo bat egin ziren, eta horietan 90 lagun inguru parte hartu zuten.
KULTURA ANIZTASUNA
Pamplona Udal Erregistroko datuen arabera, 2024ko urtarrilaren egoeraren arabera, hiriaren biztanleriaren %23,68 atzerrian jaio zen, eta hori 211.554 biztanletik 50.099 pertsonei dagokie. Aniztasun kultural eta etniko honek Iruñea elkarbizitzatik elkar-kulturaltasunera eramateko ahaleginak bultzatzen ditu, ikuspegi elkar-kulturala zeharkako elementu gisa sustatuz, kultura-aberastasuna balio positibo gisa nabarmenduz, herritarren arteko harremanak indartuz, jatorria kontuan hartu gabe, eta Iruñean bizi diren pertsona guztien garapen pertsonala, soziala eta zibila ahalbidetuz.
Horretarako, Iruñeko Aniztasun Kultural eta Herritartasun Inklusiboaren Planak hurrengo urteetarako lerro estrategikoak, ekintzak eta jarduerak ezartzen ditu helburu horiek lortzeko.
Kultura Aniztasunaren eta Herritartasun Inklusiboaren 1. Planaren onarpena Pamplona Udalbatzarra (2023-2026)
2021eko bigarren erdian egindako parte-hartze diagnostiko-prozesuaren ondoren, Aniztasun Kulturalerako Plan bat osatu da, gaur egun Iruñek dituen erronka berriei erantzuten dieten ekintzak jasotzen dituena: aniztasuna hiriaren ezaugarri berezko gisa, eta aniztasun hori garapen, kohesio sozial, ekitate eta elkarbizitzarako oinarri bihurtzea. Oro har, Iruñeko herritarrei zuzenduta dago. Lau arlo estrategiko eta 150 ekintza baino gehiago barne hartzen ditu. Urtero, ekintzak Operazio Planetan zehazten dira.
2024ko Plan Operazionalen ezarpena, bertan parte hartzen duten arloek gauzatuko dituzten ekintza desberdinak jasotzen dituena.
Rolaren ezarpena elkarbizitza kulturen artekoaren figura eta arrazakeriaren aurkako borroka etaxenofobiaren aurkako teknikariaren figura ezartzea (TECIR Iruñean)
2021-2026 Nafarroako Elkarbizitza Interkulturalerako Estrategiaren (Nafarroako Gobernua) inguruan garatutako plan estrategikoari erantzuten dion komunitate-interbentzioko figura.
Espainiako Sarea Hiri Interkulturalak Europako Kontseiluarena
Iruñeko Aniztasun Kulturalaren eta Herritartasun Inklusiboaren Planaren barruan, Udalbatzak Europako Kontseiluak sustatutako RECI Sarean parte hartu du, Europako Interkulturalitate Hirien programaren esparruan; programak Espainiako 20 hiri eta udalerri baino gehiago biltzen ditu aniztasun kulturalaren kudeaketa-politikak diseinatzeko esperientziak eta irizpideak trukatzeko.
Kultura Aniztasunaren Foro
Kultura Aniztasunaren Foroaren sustapena herritarren parte-hartzerako organo gisa: Udaleko parte-hartze espazio eta organoetan kultura aniztasunaren ordezkaritza bultzatzea, kasu honetan kultura aniztasunaren foroen bidez. Foroan parte hartzeko koordinazioa, antolaketa, programazioa, kudeaketa eta sustapena. Aniztasunaren Foroa Udalbatzaren eta kultura aniztasuneko elkarteen arteko elkarrizketa zuzena ahalbidetzen duen espazioa da.
2024an, hiru foro egin ziren: martxoaren 6an, ekainaren 19an eta urriaren 28an.
Elkarte, talde eta herritar orokorrarentzat kultura-aniztasunari eta elkarbizitza-trebetasunei buruzko laguntza, prestakuntza eta sentsibilizazioa: Herritarren Parte-hartze Sailak eskaintzen dituen baliabide desberdinekin (SIRP, SDPC, Boluntariotzaren Bulegoa) koordinatutako lana . eta beste udal sail batzuekin, hala nola Gazteriako Sailarekin (Gazte Zentroa) edo Berdintasun Sailarekin Harrotu eta Emakumeen Etxearekin, kultura-aniztasunari buruzko prestakuntza-ikastaro espezifikoen programazioa eta kultura-aniztasuneko elkarteekin eta publiko orokorrarekin egiten diren ekintza desberdinen koordinazioa.
Parte-hartzerako Informazio eta Baliabide Zerbitzua (SIRP): elkarte eta herritar aktiboentzako informazioa parte-hartzeari, deialdiei, aretoen alokairuari eta abarrei buruz. Liburutegi espezializatu bat eta aholkularitza juridikoko zerbitzu bat barne hartzen ditu.
Herritarren Parte-hartzea Sustatzeko Zerbitzua (SDPC): proposamenen bilketa eta bideratzea, diru-laguntzen inguruko informazioa eta aholkularitza, laguntza pertsonalizatua.
Eskualdeen arteko koordinazioa, udal langileentzako prestakuntza programak kultura-gaitasunen arloan gorroto-diskurtsoaren prebentzioa eta arrazakeriaren eta xenofobiaren aurkako borroka, Pamplonako herritarrei zerbitzuak hobetzea ikuspegi interkulturaletik.
Udal langileentzako urteko prestakuntza-programaren programazioa eta egutegiratzea, udal eremuetako errealitate eta beharretara egokituta, arlo hauetan: harrera, zerbitzua, ekintzetan ikuspegi interkulturalak, aurreiritziak, kultura-aniztasunaren kudeaketa positiboa eta gorroto-hizkeraren eta diskriminazioaren aurkako borroka. Koordinazioa hobetzea eta eremu arteko lana indartzea, kultura-aniztasunaren arloko lanaren zeharkakotasuna bermatzeko.
Aniztasun kulturaleko elkarte eta taldeen parte-hartzea sustatzea. Herritarren parte-hartze dirulaguntzaren garapena
Aniztasun kulturalerako atal espezifikoa, aniztasun kulturaleko elkarteen parte-hartzea sustatzea eta Iruñeko aniztasun kulturalaren aberastasuna nabarmentzea helburu duena. Funtzioek proposamen deialdia prestatzea, zabaltzea, justifikatzea eta abar barne hartzen dituzte.
2024an, aurkeztutako 16 proiekturi 50.000 euro bideratu zitzaizkien.
Hiriaren kultura-aniztasuna modu positibo eta jai giroanzabaltzea eta kontzientzia sortzea, gizarte-ehunarekin elkarlanean ekitaldi desberdinak antolatuz, eta kultura- eta jai-agenda anitza eta zabala programatuz.
Migranteei eta kultura-aniztasunari lotutako nazioarteko daten ospakizuna: martxoaren 21a (Arrazakeriaren Aurkako Nazioarteko Eguna), maiatzaren 21a (Kultura-aniztasunaren Mundu Eguna) eta abenduaren 18a (Migranteen Eguna).
Kulturen kalejira.
Uztailaren 14an, San Fermin jaien programaren barruan, kultura-aniztasunari arreta berezia eskaintzen dion ekitaldi espezifikoa, hirian dauden kultura desberdinak nabarmentzeko eta horiei buruzko kontzientzia pizteko helburuarekin. Ekitaldi honen garapena prestaketa-lan intentsiboa eskatzen du, komunitatearekin, bereziki kultura-aniztasunean murgilduta daudenekin, koordinatuta eta lankidetzan egina.
2024an, kultura-aniztasunaren arloko 43 talde parte hartu zuten.
Kultura Aniztasunaren Astearen ospakizuna.
Pamplonako Lehen Aniztasun Kulturalaren Astearen ospakizuna, ekitaldi anitzeko egitarau batekin, bai jai girokoa eta atsegina, baita hezitzailea eta hausnarkarakoa ere, gizartean aniztasun kulturalaren garrantzia eta aberastasun kolektiboari egindako ekarpena nabarmentzeko eta horren inguruan kontzientzia sortzeko helburuarekin.
Pertsona eta administrazioaren arteko harremanak hobetzeko informazio-materiala prestatu
Elkarte bat sortzeko beharrezko urratsak eta administrazio-prozedurak errazteko erabil daitezkeen baliabideak jasotzen dituen gida bat prestatu, hainbat hizkuntzatan itzulita, Iruñeko hizkuntza-aniztasunari irisgarria izan dadin.