OSASUN PREBENTZIOA

ELIKAGAIEN IKUSKAPENA

2024ko urtarrilaren 1etik aurrera, Iruñean dauden industria eta establezimenduen errolda honela banatzen da: 988 ostalaritza-establezimendu, 121 jantoki kolektibo, 97 industria/tailer/biltegi eta 949 elikagaien establezimendu. 2024an, kontrol ofizialen barruan, guztira 2.827 ikuskapen-bisita egin ziren.

Osasun-azterketak egin ziren Mercairuña handizkako merkatuan, 4 arrain-denda handizkako eta 6 fruta eta barazki-denda handizkako establezimenduetan, eta hiriko elikagaien merkatuetan, guztira 82 postu aztertuta. Osasun-azterketak ere egin ziren Landaben merkatuan, gaur egun 47 elikagaien postu dituen horretan.

2024an, elikagaien ikuskapenarekin lotuta 483 ex officio prozedura abiatu ziren. Horietatik, 138 diziplinako prozedurak hasteko proposatu ziren eta 345 txosten prozesatu ziren hutsuneak zuzentzeko eskatuz.

Betebeharrak honela banatzen dira: ostalaritza eta catering kolektibo sektoreetan 366, txikizkako saltokietan 94, biltegietan 4 eta ekoizle eta ontziratzailetan 19. Zigor administratiboak ezarri zaizkie 75 ostalaritza-establezimenduri, 49 txikizkako saltzaileei eta 14 tailer, biltegi eta catering kolektibo instalazioei.

Betebeharrak eta diziplina-prozedurak

	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024
Baldintzak	486	306	346	306	275	457	483
Disziplinako prozedurak	87	204	96	52	74	103	138

Elikagaien Ikuskapen Sailak elikagaiekin lotutako 36 kexa kudeatu zituen, banakako pertsonetatik eta poliziaren esku-hartzetatik etorritakoak edo beste erakunde publiko batzuek bideratutakoak.

Salaketa horietatik, 4 elikagai-pozio posibleengatik izan ziren, beste 14 higiene eta osasun-baldintza eskasengatik, 7 intsektuen presentziagatik, 1 ur-hornidura etenagatik, 4 etiketa okerrengatik, 2 lizentziarik gabeko elikagai-prestakuntzagatik eta beste 3 iraungi ziren elikagaiengatik.

Gainera, 2024an zehar, 148 catering eta elikagai jarduera behin-behinekoak ikuskatu ziren. San Ferminetako jaietan, catering eta elikagai postu eta instalazio behin-behineko 86 bisitatu ziren, eta horrek 24 prozedura ekarri zituen, horietatik 20 diziplinakoak eta 4 deialdiak. 2024ko urrian ospatutako "Champions Burger" ekitaldian, 32 ostalaritza-jarduera iraunkor gabekoak ikuskatu ziren, eta horrek 32 prozedura diziplinar hasi zituen.

OSASUN ALERTAENTZAKO ERTSAUNA

2024an, 28 osasun-alerta egoera kudeatu ziren, Nafarroako Osasun Publikoaren Institutuak jakinarazitakoak, elikagaien establezimenduetan edo farmazietan banatutako elikagai-produktuei eraginez, eta horrek egoera horiekin lotutako 53 establezimenduren ikuskapena ekarri zuen, baita Eusko Jaurlaritzak abiarazitako bat ere.

EXPORTAZIO ZIURTAGIRIAK

Iruñeko udalerrian kokatutako enpresetan ekoiztutako elikagai-produktuentzako hogeita zortzi esportazio-ziurtagiri eman dira.

LAGIN BILKETA

2024an zerbitzuak hartu zituen elikagai-lagin kopuru osoa 29 izan zen. Horietatik, 6 mikrobiologikoko azterketarako, 17 kutsatzaileen azterketarako, 3 alergenoen azterketarako, 1 pestiziden azterketarako, 4 gehigarrien azterketarako eta 1 txarteletarako izan ziren.

Era berean, catering establezimenduetan elikagai-pozio kasuetarako ere hiru lagin bildu ziren.

OSASUN-ERROLAGATIKO KONTROLA

2024an, 177 ikuskapen-bisita egin ziren, eta osasun erregistroa eguneratzeko txostenak prestatu ziren.

ZOONOSIA

2024an zehar, 411 txakur eta katu onartu ziren Zentroan, eta onarpen arrazoiak eta helmugak dagokion taulatan zehazten dira.

Urtea	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024
Txakurrak	171	190	177	181	135	108	159	113	119
Katuak	35	37	82	62	54	81	95	147	292
Biek	206	227	259	243	189	189	254	260	411

2024an CAAra onartutako animaliak

	Konbultsioak	Errepide publikoetatik bildutakoak	Haien jabeek entregatuta	Guztira
Txakurrak	9	99	11	119
Katuak	0	290	2	292
Biek	9	390	12	411

2024an CAAko animalien helmuga

Helburu-tokia	Jabea itzuli	Adopzioa	Eutanasia edo heriotza naturala	Hogare hartzaileak	Koloniei itzuli	Helburu guztiak
Txakurrak	68	37	3	0	0	135
Katuak	17	92	32	14	108	145
Biek	85	129	25	14	108	280

2017 eta 2024 bitartean CAA-tik adoptatutako animaliak

urte	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024
Txakurrak	64	78	57	62	33	47	44	37
Katuak	24	47	58	51	54	62	84	92
Biek	88	125	115	113	87	109	128	129

2017 eta 2024 bitartean animaliek eragindako arazoengatik irekitako diziplinako prozedurak

Zigorren arrazoiak	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024
Kalean dabiltzan txakurrentzat	128	109	109	120	87	81	111	90
Ez izkiak jasotzeagatik	21	13	10	8	11	9	12	2
Txakurrentzat egokirik gabeko baldintzak direla-eta	6	3	6	2	2	3	2	0
Txertaketa eta identifikazio eskakizunak bete ez izateagatik	8	9	8	3	4	11	4	11
APP Araudiak	64	50	47	31	31	14	19	12
Txakurrentzako bestelako isunak	7	28	19	7	5	9	6	6
Txakurraren abandonua					2	3		1
Beste animalientzako bestelako zigorak	1	--	--	1	2	6	2	5
Kausa guztiak	235	212	199	172	144	136	156	127

2017 eta 2024 bitartean erregistratutako animalien ziztadak

	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024
Txakurrentzat	39	42	45	37	34	45	65	63
Beste animalientzat	2	1	--	--				2
Guztira	41	45	45	37	34	45	65	65

Potentzialki arriskutsuak izan daitezkeen animaliak edukitzeko lizentzia-fitxategiak

2024ko arriskutsuak izan daitezkeen animalien jabetzarako lizentzia-fitxategiak (txakurrak)

	Eskatutako lizentziak	Emandako lizentziak	Lizentziaren berritzea	Bikoiztutakoak	Besteak
Txakurrak	59	34	20	12	5
Beste animalia batzuk	--	--	--	--	--
Guztira	59	34	20	12	5

CAAk hartutako animalien ekintza klinikoak

	Esterilizazioa	Txertaketak/Identifikazioa	Beste albaitaritza-zaintza
Txakurrak	18	66/29	34
Katuak	164	235/203	90
Guztira	182	301/232	124

CES/R PROGRAMA - ESTERILIZATU, DESINTEGRATU ETA TXERTATUTAKO KATUAK

	Sterilizazioa, txertaketa, desparasitazioa	Beste albaitaritza-zaintza
Emeak	40	8
Arrak	46	6
Guztira	86	14

SENTSIBERKUNTZA-JARDUERAK

2024an, Animalien Zaintzarako Zentroko instalazioetan animalien jabekuntza arduratsuari buruzko prestakuntza eta informazio jarduerak egin ziren.

Eskolak eta kolegioak	4
Gidatutako bisitak	7
Beste taldeak	9

TXOLARREI BURUZKO KEXEN ERANTZUNA

Administrazio-fitxategiak	Ohar 010	Besteak	Guztira
32	33	5	70

INGURUMEN OSASUNA

KEXAK

URTEA	GUZTIRA	KEXEN KOPURUA	ESKAERA KOPURUA	EGINDAKO IKUSKAPENEN KOPURUA	ZENBAKIA SORTUTAKO LAGINAK
2014	57	34	22	32	1
2015	50	28	22	26	0
2016	54	36	18	36	2
2017	51	30	21	37	3
2018	36	26	10	57	4
2019	43	32	11	70	0
2020	29	20	9	48	0
2021	36	28	zortzi	26	4
2022	28	24	4	48	2
2023	31	25	6	47	0
2024	30	27	3	31	bi

MONITOREAZAIO OFIZIALA

URTEA	IKUSKAPENEN ZENBAKI TOTALA	LAGINEN KOPURU TOTALA
2014	1.772	1905
2015	1914	1790
2016	1904	1756
2017	1759	1761
2018	1941	1695
2019	1835	1500
2020	1555	801
2021	1384	957
2022	2634	1010
2023	2081	1107
2024	2230	1247

Programa bakoitzaren arabera egindako ikuskapen eta lagin-hartze kopuruaren banaketa honako hau da:

Ikuskapenak: igerilekuak (380); haurtzaindegiak (33); edertasun-saloiak (935); merkataritza-establezimendu berriak (620); ikuskapenetan detektatutako hutsunen ondoriozko txostenen jarraipena (262).

Laginak: edateko ura (996); ibai-ura (10); igerilekuko ura (241).

832 ur-lagin hartzea aurreikusi zen azterketa kimiko eta bakteriologikorako, 3/2023 Errege Dekretuaren betetze-maila zaintzeko, errepide publikoetan (iturrien) kokatutako eta erregistratutako 705 kontsumitzaile-iturriko urari dagokionez, hezkuntza derrigorrezko publiko eta diru-laguntza publikodun zentroetako patioak, jangela-aretoak eta sukaldeak, udal haurtzaindegi-etxeetako gelak eta sukaldeak, udal kirol-zentroak, Civivox zentroak eta udal lan-zentroak. Guztira 792 lagin hartu ziren, planaren %98,3 betez.

Planifikatutako laginetaz gain, beste 172 lagin hartu ziren hautemandako bakteriologikoko anomalien susmoa egiaztatzeko edo baztertzeko.

Guztira 142 anomalia-txosten jaso ziren eta 52 baieztatu ziren. Hutsuneak zuzendu ziren eta zuzenketa %100ean egiaztatu zen.

Maiztasun handieneko anomalia aerobiko bakterio kopuru arraroa (>300/ml) izatea izan zen, eta, oro har, detektatutako kraneen erabilera urria edo etenekoa izatearekin lotuta zegoen (kasuen %76,7), eta ondoren koliforme espezie desberdinen presentzia (kasuen %20).

Kontsumorako hornitzen duten uraren bakteriologikoko edo kimikako defizit susmagarrien ehunekoa, 2008tik (datuak eskuragarri dauden lehenengo urtetik) aurrera, 2016an (4,0%) izan zuen baliorik txikiena. Orain arteko ehuneko handiena 2011n izan zen (10,07). 2024an, kopuru hori gainditu zen, lagin hartutako ur-hodien %17,2k uraren bakterio- edo kimika-defizita susmagarriak erakutsi baitzituen. Detektatutako anomaliaren gorakadaren arrazoia 2023ko araudien aldaketa da; araudi horiek mikrobiologikoko parametro batzuetan murriztaileagoak dira eta eguneroko laginetan aurretik aztertu ez ziren parametro kimiko berrien (batez ere metalez) azterketa eskatzen dute.

Arga, Elorz eta Sadar ibaien udalerriko sarrera eta irteera puntuetatik hamar ur-lagin hartu ziren, Iruñeko hiriak bere uren osasun-kalitatean duen eragina zaintzeko.

2024an, igerilekuen instalazio eta igerilekuetarako planak 4 ikuskapen eta 4 lagin egitea zuen helburu igerileku irekietan. Planifikatutako ikuskapenen %100 egin ziren, guztira 380 ikuskapen.

Laikotasunari dagokionez, igerileku irekietan laikotasunak egin ziren. Guztira, 241 igerileku-ur laikotasun hartu ziren. Ikuskapenetan eta laikotasunetan hautemandako anomaliek 32 kasu irekiarazi zituzten. Kasu horietatik 22 zigorrak izan ziren, osasun publikoari dagozkion arau osasuntsuen betetze eza antzeman zelako. 2023an nabarmen egin zen gorakada, eta 2024an, 2023an hasitako diziplina-prozeduren kopurua ia bikoiztu egin zen (2024an 22 diziplina-prozedura hasi ziren, 2023an 13 izan ziren).

Hiru hogei eta hiru haurtzaindegi eta haur-eskola ikuskatu ziren, planaren %100 betez. Eginiko ikuskapenetan aurkitutako hutsuneek 9 prozedura hastea ekarri zuten. Hasitako prozedura horietako zazpi eraikinen funtzionamendu eta mantentzeari dagozkion hutsune zehatzek eragindako anomaliengatik izan ziren; nahiz eta garrantzi gutxikoak izan, erabiltzaileentzat, hau da, 3 urtetik beherako haurrentzat, osasun-arrisku potentziala suposatzen dute. Gainerako bi prozedurak araudiak eskatzen dituen zaintzaile kopuruaren azpitik egoteagatik eta baimendutako adinaz azpiko haur bat egoteagatik abiatu ziren, biak haurren ongizateari dagokionez garrantzizkoak diren gaiak.

Edertasun eta zaintza pertsonaleko zerbitzuak eskaintzen dituzten establezimenduei dagokienez, jarduera mota hau egiteko udalerrian erregistratu eta baimendutako 668 establezimenduetarako urteko ikuskapen bat aurreikusi zen, eta, azkenik, guztira 935 ikuskapen-bisita egin ziren. Ikuskapenek 66 prozedura abiatu zituzten aurkitutako gabeziak zuzentzeko eskatuz, egin ziren ikuskapenen %9,9 ordezkatuz.

2024ko jarduera-arduradun adierazpenarekin edo jabetza-aldaketarekin merkataritza-lokalen ikuskapenak

Jarduera elikadurarekin zerikusirik ez duten eta 2023ko abenduaren 1etik 2024ko azaroaren 30era bitartean ardurazko deklarazioa aurkeztu edo jabetza-aldaketa erregistratu duten establezimendu berri guztientzat ikuskapen bat aurreikusi zen (ikuskapenak ardurazko deklarazioa aurkeztu edo jabetza-aldaketa erregistratu eta hilabete batera egitea aurreikusten da). Baldintza hauek betetzen zituzten establezimenduen kopurua 367 izan zen. 2023an, guztira 101 establezimendu ezin izan ziren ikuskatu, beraz, 2023tik zain zeuden 101 establezimendu horiek 2024ko establezimenduei gehitu zitzaizkien, guztira 468 establezimendu eginez.

Planaren %79,3 bete zen, guztira 620 ikuskapen-bisita egin ziren (371 lokal ikuskatu ziren). Ikuskapen zain dauden 97 lokalak 2025eko lehen hiruhilekorako planaren barruan daude.

Eginiko ikuskapenek 91 txosten sortu zituzten, aztertutako establezimenduen %24,5ean aurkitutako akatsak zuzentzea eskatuz.

Urtea	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024
Ikuskatu diren lokal kopurua	379	376	311	561	410	249	167	657	382	371
Akatsak dituzten lokal kopurua	46	52	49	91	65	49	40	127	84	91
Lehen ikuskapen-bisitan % ez zeuden araudiekin bat	12.1	13.8	15.8	16.2	15.9	19.7	24.0	19.3	22.0	24.5

INGURUMEN INGENIARITZA

Zerbitzuaren jarduerak nagusiki kexuei erantzuteko eta, ofizioz, eragozpenak sor ditzaketen jardueren ikuskapenak egiteko oinarritzen dira, zarata eta usainari buruzko ingurumen-legedia betetzea egiaztatzeko.

KEXAK

Urtea	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024
Keixak	199	133	145	106	110	122	114	139
Ikuskapenak	175	100	63	58	62	128	102	128

ZORU-KUTSADURARI BURUZKO KEXAK

	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024
Tabernak	50	29	33	15	21	36	44	66
auzokideak	71	59	63	37	56	49	34	33
Besteak	44	30	38	39	19	21	25	22
Salaketak buruz zarata kutsadura	165	118	134	91	96	106	103	121

2024an, zaratagatik 75 isun ezarri ziren eta 50 isun behin betiko ezarri ziren; gainerako 25ak aurten ebatziko dira.

AIRA-KUTSADURARI BURUZKO KEXAK

	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024
Atmosferako kutsadurari buruzko kexak (kea eta usainak)	19	15	11	15	14	16	11	18

IKUSKAPEN OFIZIALAK

Honek udalerriko udalerriko ekimenez egindako ikuskapenak barne hartzen ditu, jarduera-lizentziak ezarritako baldintzak edo zerbitzu honen eskumenean indarrean dagoen legeria betetzen direla zaintzeko.

Urtea	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024
Ostalaritza Ikuskapenak	833	813	845	585	763	951	897	778
Beste ikuskapen motak (merkataritza, industria)	150	151	117	71	74	124	76	71
Guztira:	983	964	962	656	837	1075	973	849

EX OFFICIO IKUSKAPENEN KONTESTAN OSTATU-ETXEETATIK ETORRITAKO ZARATEN KEXEN Eboluzioa

Urtea	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024
Hotelen eta jatetxeen zarataren inguruko kexak	50	29	33	15	21	36	44	66
Ostalaritza sektorean ex officio ikuskapenak	833	813	845	585	763	951	897	778

Zarataari dagokionez, 2024rako ondorio hauek atera daitezke:

Eraikin berean bizilagunen arteko kexak, batez ere musika zaratatsuagatik, besteak beste, maila antzekoetan mantendu dira.

Ostalaritza-establezimenduek (tabernak, kafetegiak, espezialitate-tabernak, etab.) eragindako zarata-kexak 44tik 66ra igo dira.

Gehien kezkagarria gaueko zarata da etxeetan, normalean aisialdi-lekuetako musika zaratagatik eta auzokideen etxeetako zaratagatik.

UDAL LABORATEGIA

Udal Laborategiaren langileek 2019ko uztailetik ari dira lanean Nafarroako Osasun Publikoaren Laborategiaren instalazioetan, "Nafarroako Gobernuko Osasun Departamentuaren eta Iruñeko Udalaren arteko hitzarmen interadministratiboaren" sinatze ondoren, hitzarmen horren bidez Iruñeko Udalak Nafarroako Osasun Publikoaren eta Lan Osasunaren Institutuaren Laborategiaren instalazioak aldi baterako erabil ditzake.

URAREN KONTROLA

Ingurumen Osasun Ikuskaritzarekin adostutako lagin-hartze programaren arabera egiten da kontrola. Honek barne hartzen du giza kontsumorako ura, igerilekuak eta udalerrian zehar doazen ibaien ura. Programa 2024. urterako 2023ko abenduan onartutako lagin-hartze egutegiaren arabera gauzatu da.

URAZKO hornidura

Ur hornikuntzako laginak aztertu ziren lorategietan, parkeetan eta eskoletan dauden iturri publikoetatik; eskolako jolastokietan eta kantinetan, haurtzaindegi eta udal eraikinetako lanpostuetan dauden ur-hornikuntza puntuetan. Guztira 844 lagin programatu ziren (832 kontsumitzailearen kranean eguneroko jarraipenerako eta 12 analisi osorako, metalez, anioiez, herbizidez, trihalometanoez, beste konposatu organiko lurrunkor eta erdilurrunkorrez eta osagarri kutsatzaileen adierazle mikrobiologikoez egindako analisiak barne). Guztira 981 ur-lagin aztertu ziren, horrela sareko edateko uraren bilketa/azterketa egutegia betez.

igerilekuen eta jacuzzi-en ura

Guztira 245 lagin aztertu ziren, urtearen hasieran egutegian aurreikusitakoen %87 ordezkatuz.

IBAI-URA

Arga, Elorz eta Sadar ibaien urak monitorizatzeko hamar lagin hartzea aurreikusi zen, eta horietako %100a hartu zen.

		Saiakerak	Saiakerak	Guztira Probak/lagina
	Kimikoa/lagina	Mikrobiologikoa/lagina	Probak	Hornidura-ura, eguneroko kontrola
Hornidura-ura, eguneroko jarraipena	11	3	14	Hornidura-ura, analisi osoa
Hornidura-ura, analisi osoa	116	5	121	Igerilekuko eta jacuzziko ura
Igerilekuko eta jacuzziko ura	10	2	12	Erreka-ura
Erreka-ura	7	3	10	Guztira
Guztira	144	13	157

HIGIENE ETA DESINFEKZIO ZERBITZUA

DESINFEKZIOA

Urtea	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024
Desinfekzio pribatua	15	18	11	14	9	8	2	4	5	6
San Domingo eta Ensancheko Azoka	104	102	104	104	100	102	102	100	96	98
Pasealeku publikoa	2.082	1,949	2,663	2,432	1,991	1,875	2,268	2,110	2,062	2,131
Hauteskunde-bulegoak	Barne hartutako datuak udaletxeak	Datuak sartuta dauden udaletxeetan	Datuak sartuta daude udaletxeetako sailetan	Barne hartutako datuak udaletxeetako sailak	69	0	0	0	52	26
Udalerri-agentziak	Barne hartutako datuak udaletxe sailak	Barne hartutako datuak udaletxe-sailak	Barne hartutako datuak udaletxeetako sailetan	Barne hartutako datuak udaletxeetako sailak	56	90	53	53	42	43
Zerbitzu Guztiak	2,201	2,069	2,778	2,550	2,225	2,075	2,425	2,267	2,257	2,304

INTSEKTUEN KONTROLA

Urtea	2016	2017	2018	2019	2020	2020	2021	2021	2022	2022	2023	2023	2024	2024
Pribatuko intsektu kaltegarrien kontrol zerbitzuak	150	152	192	188	71	71	130	130	102	102	99	92	92	92
Unibertsitateak eta haurtzaindegiak	41	43	40	41	41	41	35	35	38	38	38	38	34	34
Udalerri agentziak	270	314	514	93	52	52	85	85	64	64	97	97	77	77
Udaberriko kanpaina	Barne hartutako datuak udaletxeak	Barne hartutako datuak udaletxeetan	Barne hartutako datuak udaletxeetako sailak	83	83	112	112	117	115	115	115	115	115	94
Errepide publikoa	Barne hartutako datuak udaletxeak	Barne hartutako datuak udaletxeetako sailak	Barne hartutako datuak udaletxeetako sailak	318	318	389	389	286	286	279	279	279	279	348
Komun publikoak eta komunak	169	55	15	14	36	36	12	12	13	13	13	13	2	2
Zerbitzu Guztiak	630	564	761	737	701	701	665	665	611	611	734	734	647	647

Karrasken kontrola

2022an, saneamendu-sistemako urteroko satorrak kontrolatzeko kanpainak udaberrian egin ziren, otsailaren 3tik maiatzaren 3ra, eta udazkenean, irailaren 21etik 2023ko urtarrilaren 5era.

Urtea	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024
Zikin-uren erregistroak	1,146	1,394	3,008	3,014	3,050	3,078	3,106	3,138	3,138
Zikin-uren isurketa-sarearen ikuskapenak	896	3,942	3,282	3,763	3,865	3,217	3,868	2,633	3,251
Errepide publikoetan eta udal eraikinetan	395	612	543	717	1.027	1,570	1,248	1,231	1,518
Pribatuko intsektu-kontrolerako zerbitzuak	417	78	74	146	49	97	59	70	97
Zerbitzu Guztiak	3,156	6.047	6,907	7,822	8,183	7,994	8,423	7,143	8,144

Txilborroen aurkako kanpaina

Urtero, udaberrian espeziearen arrautzak zabaltzearekin bat eginda, desagerpen-kanpaina bat egiten da Txantrea auzo osoan eta Segundo Ensancheko eta hiriko beste auzo batzuetako puntu zehatzetan. Kanpainaren helburua kakalardoak kontrolatzea da, eta saneamendu-sistemaren eta argindar eta argiztapen enpresen saretako estalkien bidez intsektizida aplikatzea datza.

TIGRE MOSKITOA

2024an, espezie honen zaintza eta kontrol programa Iruñeko udalerrian jarraitu du. Zaintza hau Iruñeko udalerri osoan eta inguruko eremuetan hamar ovitrap jarriz egiten da, bakoitzean lagin batekin. 15 egunero, tranpak aztertzen dira, laginak biltzen dira eta berriak jartzen dira. Bildutako laginak kodetzen dira eta analisiak egiteko Nafarroako Gobernuko Landa Garapen eta Ingurumen Departamentuko Nekazaritza eta Elikagaien Kalitate Laborategira bidaltzen dira.

Arrautz-trapak instalatu, egiaztatu eta kendu egiteko sistema 2024ko martxoaren 20tik 2024ko abenduaren 26ra bitartean izan zen martxan.

VESPA VELUTINA

2023an, zerbitzuak 66 habi prozesatu zituen. 2024an, 45 tranpa jarri ziren Iruñean. 2024ko otsailaren 6tik ekainaren 7ra bitartean, bost tranpa-egiaztapen egin ziren, eta guztira 817 banako harrapatu ziren.

2024ko maiatzaren 20tik, zikloaren hasieran lehenengo habi nagusia detektatu zenetik, 2024ko azaroaren 11ra arte, guztira 56 habi detektatu ziren. Bigarren epean, 2024ko azaroaren 12tik 2025eko martxoaren 1era arte, guztira 12 habi detektatu ziren.

HIRI KOMUNAK

Hiriak 10 komun tradizional ditu (bertan eraikiak eta langileekin) eta 31 komun auto-garbitzaile, hirian zehar banatuta, urte osoan martxan daudenak, ezinbesteko kasuetan izan ezik.

Udaberriko aste batean (ekainaren 5etik 11ra) eta udazkeneko aste batean (azaroaren 20tik 26ra), zerbitzu hauek erabiltzen zituzten pertsonen kopurua zenbatu zen komun tradizionaletan. Datuak urteko gainerako aldirako extrapolatu eta erabileraren estimazioa egin daiteke, hurrengo taulan ageri den bezala.

		Ekainaren 10etik 16ra	Ekainaren 10etik 16ra	Azaroaren 18tik 24ra	Azaroaren 18tik 24ra	Estimatua Urteroko
		Aste	Egun	Aste	Eguna	Estimatua Urteroko
WC- SARASATE	WC- SARASATE	16,762	2,395	3,808	544	537,215
Gaztelu plaza	Gaztelu plaza	7,966	1,138	18,443	2,635	687,772
Gurutzearen plaza	KRUZ PLAZA	2,902	415	2,885	412	150,877
Fueroen plaza	Fueroen plaza	4,407	630	4,052	579	220,564
BOSQUECILLO	BOSQUECILLO	6,278	897	5,138	734	297,713
ANTONIUTTI	ANTONIUTTI	3,327	475	3,808	544	185,985
ZITADELA	ZITADELA	1.795	256	1.666	238	90,242
ILARGI ERDI	ILARGI ERDI	1,651	236	1,291	184	76,728
MUNDI PARKEA	MUNDI PARKEA	1,169	167	576	82	45,537
LANDABEN*	LANDABEN*	0	0	640	640	116,480
					Guztira 2,409,112 erabiltzaile/urte	Guztira 2,409,112 erabiltzaileak/urtean

(*) Landabeneko komunak igandeetan bakarrik irekita daude. Uztaila eta abuztuan itxita daude. Beraz, azaroaren datuak 10 hilabetetarako hartzen dira.

AUTO-GARBITZEKO KOMUNAK. Erabilera kopurua

Komunak	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024
Gaztelu plaza	40,299	31,945	32,108	15,011	18,539	35,918	46,135	46,472
San Jorge - Arga pasealekua*	SD	SD	11,639	5,834	6,677	13,316	14,982	15,298
Magdalena Zubia*	SD	SD	7,457	3,327	4,178	7,935	9.076	9,308
Runa Park*	12,975	18,896	17,566	8,513	8,166	16,820	17,211	19,868
Enamoraduen Parkea*	9,099	10,123	9,686	5,692	5,387	10,519	11,935	10,319
Beheko Mendillorri	7,366	7,608	9,093	3,668	4,455	9,504	10,105	10,976
Mendillorri altua	5,617	4,524	5,590	1,892	2.669	6,108	6,060	6,083
Nazario Carriquiri karrika*	S.D	3,507	3,653	1,200	1,986	3,277	3,183	3,334
Felisa Munárriz plaza	5,833	5,987	6,639	3,325	2,597	6,477	7,466	9,758
Sarasate Pasealekua	34,846	35,057	40,364	16,954	21,153	38,939	45,899	48,010
Mº de la Oliva k.	S.D	S.D	17,378	7,779	6,563	16,058	18,567	20,168
Behe-presio-ildoa	9,041	Hegoaldea	7,273	3,075	2,891	5,274	9,363	11,095
García pasealekua, Najerakoa	S.D	21,285	21,336	10,220	9,269	20,251	20,368	22,763
Serafín Olave karrika	23,795	23,489	21,557	8,811	14,238	25,137	24,780	25,414
Ilargi Enea Park*	7,698	5,188	7,669	2,936	2,890	5,581	6,990	6,617
Karlos III.a Etorbidea	36,427	34,187	40,167	14,669	16,539	34,088	41,107	47,023
San Rokeko kalea	5,609	6,419	7,249	3,903	3,855	6,022	6,067	6,887
Marcillako Andre Mariaren plaza	4,327	7,307	5,583	2,525	2,344	5,583	5,483	5,735
C/ Boticario Viñaburu	2,874	2,844	2,441	1,201	1,348	2,611	2,926	3,119
Manuel Turrillas plaza	6,914	7,176	7,997	3,400	3,651	6,175	7,803	8,699
Puente la Reina plaza	5,846	5,709	7,194	3,317	3,241	5,778	7,324	7,294
C/ Olite	7,408	6,485	7,642	3,482	2,552	6,171	6,928	6,543
San Frantzisko plaza	41,667	30,269	31,210	15,062	16,184	31,862	38,679	36,483
Alfredo Landaren Parkea	8,587	S.D	17,753	8,272	8,029	14,208	14,625	16,539
Sandúa Promenade	9,954	12,429	9,543	4,793	4,470	10,730	12,287	11,247
Tajonar karrika	3,871	1,552	8,942	3,330	4,607	9,936	12,194	12,708
Yamaguchi	-	-	-	-	-	-	17,335	15,254
Trinitarioak	-	-	-	-	-	10,989	12,029	14,075
San Jakueko Bidea	-	-	-	-	-	13,858	16,475	18,844
Larunbata	-	-	-	-	-	5,793	5,971	7,212
Pamplonako Orfeoia	-	-	-	-	-		7,158	6,983
Guztira	290,053	281,986	364,731	162,191	178,478	384,918	466,511	490,128

* SD kanpoko bi urinatoriozko komunak (daturik gabe)

Ikusten da erabilera-kopurua ia komun guztietan handitu egin dela. Datuak ditugunetik erregistratutako erabilera-kopuru handiena duen urtea da hau.

Gehien erabiltzen diren auto-garbiketako komunak

ESKAERA	GARBIKETA	Erabiltzaileak/eguneko		Metatua
1	Paseo Sarasate	132	9.79	67.76
2	Karlos III.a	129	9.59	67.76
3	Gaztelu plaza	127	9.48	67.76
4	San Francisco	100	7.44	67.76
5	Serafín Olave	70	5.18	67.76
6	García Najerakoa	62	4.64	67.76
7	Mº de la Oliva**	55	4.11	67.76
8	Runa Park	54	4.05	67.76
9	Santiago Bidearen Parkea	52	3.84	67.76
10	Alfredo Landa-Soto Lezkairu	45	3.37	67.76
11	San Jorge	42	3.12	67.76
12	Yamaguchi Planetarioa	42	3.11	67.76
13	Trinitarioak	39	2.87	31.55
14	Tajonar	35	2.59	31.55
15	Sandúa Promenade	31	2.29	31.55
16	Vaguada	30	2.26	31.55
17	Mendillorri Eskola (Behera)	30	2.24	31.55
18	Enamorados Park	28	2.11	31.55
19	Felisa Munárriz plaza	27	1.99	31.55
20	Magdalena Zubia	26	1.90	31.55
21	Azpilagaña/Turrillas plaza	24	1.77	31.55
22	Puente la Reina plaza	20	1.49	31.55
23	Larunbata	20	1.47	31.55
24	Pamplona Abesbatza-UPNA	19	1.42	31.55
25	San Rokeko/Entzunaldia	19	1.40	31.55
26	Ilargi Enea Park	18	1.35	31.55
27	Olite	18	1.33	31.55
28	Mendillorri Aintzira (goikoa)	17	1.24	31.55
29	Marcilla Aintzira	16	1.17	31.55
30	Karrikiri	9	0.68	31.55
31	Viñaburu-Ospitaleak	9	0.64	31.55
		1343	99.99	100

Atera diren datuak kontuan hartuta, erabileren %67,76a 31 auto-garbiketako komunetatik 12tan kontzentratzen da (taulan urdin ilunez markatuta).

GUNE PUBLIKOETAKO KOMUNAK

Hiriak Eslava kaleko 9. zenbakian bainu publiko bat du, ur bero instalazioekin, zortzi dutxa kabina, sei lavabo (bi desgaituentzako egokituta), hiru garbigailu eta hiru lehorgailu ditu, baita erabilera egokirako beharrezko ekipamendu guztiak ere.

Dutxaren erabilera-joerak

Urtea	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024
Gune sozialetako dutxen kopurua	956	900	815	757	549	719	3,459	5,642
Erabilera bakoitzeko ordaindutako dutxen kopuru totala	5,711	6,447	6,511	3,057	3,336	5,747	6,564	6,515
Bainugelaren kopurua	19	6	16	0	0	0	0
Guztira	6,686	7,353	7,342	3,814	3,885	6,466	10,023	12,157

Garbitze eta lehortze kopurua

Urtea	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024
Gizarte Segurantzako ordainketen kopurua	905	808	1.480	878	709	868	1,737	2,895
Lehorte-kopurua Gizarte Zerbitzuak	905	808	1,480	878	709	865	1,737	2,653
Guztira Gizarte Zerbitzuak	1,810	1.616	2,960	1,756	1,418	1,733	3,474	5,548
Ordaindutako garbiketen kopuru osoa	754	734	494	332	388	341	302	263
Ordaindutako lehortzeen kopuru totala	660	665	438	313	374	325	283	254
ORDUzketa zerbitzu guztiak	1,414	1,399	932	645	762	666	666	517
GUZTIA	3,224	3,015	3,892	2,401	2,180	2,399	4,059	6,065

ARRANDEGIA

Desinfekzio Parkea eskaera egiten duten udal zerbitzuen lan-jantziak garbitzen eta lehortzen ditu. Zerbitzuak jantzien oinarrizko garbiketa bat eskaintzen du, eta ez du zailak diren orbanak kentzea bermatzen (ez da lehorreko garbiketa zerbitzua).

Urtea	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024
Arropen garbiketa zerbitzuaren neurri prebentiboa (aurreko desinfekzioa autoklabean)	254	227	95	104	90	105	94	91	106
Udalerri mailako arropa garbitzeko zerbitzuak	605	626	500	475	413	465	451	482	458
Arropak garbitzeko zerbitzuen kopuru osoa	859	853	595	579	503	570	545	573	564
Autoklabe-zerbitzu kopuru totala	94	117	95	116	103	110	119	124	127

BISTURI BILKETA

Une honetan, injekzio-hagunak izateko aukera handiena duten lekuak auto-garbiketako komunak dira. Higiene Zerbitzuko langileek injekzio-hagunak prozeduraren arabera kendu egiten dituzte komun horien eguneroko ikuskapenean.

Urtea	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024
Guztira	42	44	52	43	107	72	20	26	18	39

UDAL HILTEGI

Ez da arazorik izan nicho, gorpu-kolumbario, errauts-kolumbario eta erabilgarri dauden hilobi kopuruari dagokionez. Urtearen amaieran, 4.237 nicho, 116 gorpu-kolumbario eta 55 errauts-kolumbario zeuden erabilgarri, eta oraindik ez dira lurperatzeak egiten lau metrotik gorako altuerako nichoetan.

Finantza-urte honetan, 96 kolumbario zinerario berri instalatzeko kontratua egin da, eta 2025eko lehen hiruhilekoan erabilgarri egotea espero da.

HILOBIAKETA-TAULA KONPARATIBOA

Hileroko motak	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024
Nichoak	427	435	420	363	466	364	383	317	330
Lurra	8	24	32	37	218	198	197	166	146
Hilerria	184	183	180	191	46	33	29	26	21
Hildakoen erraustea	2,078	2,033	2,171	2,162	2,402	2,072	2,182	2,445	2,583
Guztira	2,697	2,675	2,803	2,753	3,132	2,667	2,791	2,954	3,080

2024an, aurreko urtearekin alderatuta, kremazioen kopurua handitu zen, eta mausoleoetako eta lurperatze-hobietako lurperatzeen kopurua jaitsi zen. Zerbitzu kopuru osoa aurreko urtearekin alderatuta handitu zen.

EXHUMAZIOEN TAULA KONPARATIBOA

Exhumazio motak	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024
Beste hilerri	19	25	16	17	7	15	9	5	4
Hezurtegi Komun	803	592	643	314	384	964	646	478	176
Berrolandatzeak	136	126	126	202	182	200	218	220	176
Gorputz-hondarren errausketa	261	238	206	308	231	227	281	298	263
Guztira	1219	981	991	841	804	1,406	1,154	1.001	619

2024an, exhumazioen kopuru totala 2023ko kopuru totalaren azpitik egon zen. Lau exhumazio mota guztietako kopuruan murrizketa izan zen.

NISHEARA EDO KREMAZIOARA EGINDAKO TRANSPORTEEN TAULA KONPARATIBOA

Mota hilerriak	2018	%	2019	%	2020	%	2021	%	2022	%	2023	%	2024	%
Nichoak	420	14.98	363	13.18	466	15	364	13.7	383	13.7	317	10.7	330	10.7
Hildakoen erraustea	2,171	77.45	2,162	78.53	2,402	76.7	2.072	77.7	2.182	78.2	2,445	82.8	2.583	83.9
Atsegina	212	7,5	228	8.3	264	8.3	231	8.6	226	8.1	192	6.5	167	5.4
Guztira lurperatzeak	2,803		2,753		3,132		2,667		2,791		2,954		3,080

PAMPLONAKO HILTEGIAN HOBIRATUTAKO ATZERRITARREN JATORRIA

	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024
Eskualdeko herriak	538	442	519	575	571	602	627	663	709
Nafarroako beste herriak	555	543	542	521	571	457	485	583	569
Beste probintziak	80	73	79	88	99	97	97	82	98
Guztira	1,173	1.058	1,140	1,184	1,241	1,156	1,209	1,328	1,376