BIZTANLERIA

Iruñeak 198.107 biztanle zituen 2012ko bukaeran. Horrek esan nahi du 959 biztanle gutxiago zituela urtebete lehenago baino. Jaitsiera hori batez ere gertatu da jendea beste herri batzuetara bizitzera joan delako; Iruñerrira, bereziki. Baina batez ere atzerritarrak beren sorterrira itzuli direlako edota Espainiako edo atzerriko beste leku batzuetara joan direlako.

Iruñeko biztanleriaren mugimendu naturala, hau da, jaiotzen eta heriotzen arteko aldea, oso txikia izan da azken urteotan, eta ia ez du eraginik biztanleen kopuru aldaketan. 2012an, 1.771 jaiotza izan ziren, eta, heriotzak, berriz, 1.610 izan ziren. Hazkunde begetatiboa, beraz, hutsala izan zen.

Iruñeko biztanleriaren baitako sexuen arteko erlazioak egonkor dirau ohiko parametroen barruan, baina emakumeak gehixeago dira (% 52,3) gizonak baino (% 47,7). Nahiko egonkor dirau, baita ere, adin-talde handien arteko banaketak, aldaketa txikiak badira ere: 15-64 urtekoen taldea arian-arian ari da jaisten, eta gora doa, berriz, 65 urtetik gorakoen ehunekoa. 14 urtetik beherakoetan ia ez da aldaketarik gertatu.

Gazteria-tasak (15-29 urte) ez du aldaketa handirik izan azken urteotan, nahiz etorkin gehienak gazte diren. Gazteria-tasa aldaketarik gabe mantentzeko edo pixka bat jaisteko arrazoia jaiotza-tasan beherakada handia izan zuten adin-kohorteen lerratzea izan da. Izan ere, jaiotza-tasaren beherakadak bi hamarkada iraun zuen, 1980tik 2000ra. Eta, gaur egun, ez du gora egiten, besteak beste ekonomia-krisi larriak eta biztanleriaren egiturak berak eraginda.

Mendekotasun-tasa hamarren bat igo zen 2012an, % 0,52raino, eta ia erritmo berdina izan du serie osoan zehar. Biztanleriaren egoera ezagutzeko beste adierazle garrantzitsu bat zahartze-indizea dugu, horrek 65 urtetik gorakoen eta 15 urtetik beherakoen arteko proportzioa ezartzen baitu. Gaur egun, indize hori 65 urtetik gorako 1,47 lagun da 15 urtetik beherako lagun bakoitzeko. Laburbilduz, adinekoak haurrak baino gehiago dira, eta biztanleriak pixkanaka zahartzera jotzen du. Bitxikeria gisa esan daiteke ehun urtetik gorakoen kopurua handi samarra dela. 2012an, adibidez, 90 lagun ziren; gehienbat, emakumeak.

Demografia-datuak labur-labur aztertzerakoan, ezinbestekoa da immigrazioa aipatzea. Azken hamarkadan, etorkin asko etorri dira atzerritik Espainiara, Nafarroara, eta, horrenbestez, Iruñera ere. Orain, 23.964 atzerritar daude erroldaturik Iruñean, hau da, Iruñeko biztanleen % 12,6. Gure artean, 130 herrialdetako pertsonak bizi dira, eta haien artean nagusi dira Hego Amerikatik, Europako ekialdetik eta Afrikatik etorritakoak. 2012an, 1.244 lagunetan jaitsi zen lehen aldiz atzerritar kopurua; ziurrenik, ekonomia-krisiaren gogortasunak eta iraupen luzeak eraginda. Era berean, nabarmen egin zuen behera nazionalizazioen kopuruak; 1.600etik 800 ingurura, hain zuzen. Ziur aski herrialdea gogor jo duen egoera ekonomiko zaila ari da migrazio-prozesuari lotutako gertakari horiek guztiak baldintzatzen.

Iruñeko demografia-datuak, urte bakoitzeko abenduaren 31n

Adierazleak

2008

2009

2010

2011

2012

Gizonak

95.745

% 48,0

95.183

% 47,9

94.903

% 47,8

95.153

% 47,8

94.568

% 47,7

Emakumeak.

103.779

% 52,0

103.576

% 52,1

103.538

% 52,2

103.913

% 52,2

103.539

% 52,3

Biztanleak: 0 – 14 urte

 

27.243

% 13,65

27.313

% 13,74

27.447

% 13,83

27.732

% 13,94

27.479

% 13,87

Biztanleak: 15 – 64 urte

 

135.105

% 67,71

133.698

% 67,26

132.353

% 66,70

131.822

% 66,22

130.065

% 65,65

Biztanleak: 65 urte gora

 

37.176

% 18,64

37.748

% 19,00

38.641

% 19,47

39.512

% 19,85

40.563

% 20,47

Gazteria-tasa *

35.089

% 17,58

34.078

% 17,14

32.248

% 16,25

32.541

% 16,34

31.607

% 15,95

Mendekotasun-tasa **

0,47

0,48

0.50

0,51

0,52

Zahartze-indizea ***

1,36

1,38

1,40

1,42

1,47

Atzerritarrak

 

25.004

% 12,53

25.211

% 12,68

25.347

% 12,9

25.208

% 12,7

23.964

% 12,1

Biztanleria, guztira

199.524

198.759

198.441

199.066

198.107

Iturria: Biztanleen Udal Errolda. Nork egina: Soziologia Unitatea

* 15 eta 29 urte bitarteko biztanleen ehunekoa, biztanleria osoan

** 65 urtetik gorakoak + 14 urtetik beherakoak, 15 eta 64 urte bitartekoen aldean

*** 65 urtetik gorakoak, 14 urtetik beherakoen aldean

 

65 urtetik gorakoak

Urtea

Gizonak %

Emakumeak %

GUZTIRA > 65

2005

39,5

60,5

35.444

2006

39,6

60,4

35.837

2007

39,7

60,3

36.281

2008

40,2

59,8

37.176

2009

40,2

59,8

37.748

2010

40,3

59,7

38.641

2011

40,5

59,5

39.512

2012

40,7

59.3

40.563

 

100 urtetik gorakoak

Urtea

Gizonak

Emakumeak

Guztira

2005

30

134

164

2006

22

93

115

2007

18

72

90

2008

9

56

65

2009

11

56

67

2010

9

57

66

2011

7

56

63

2012

15

77

92

 

Iruñeko biztanle guztiak adinaren eta sexuaren arabera banatuak (2012ko abendua)

ADIN-TALDEA

Gizonak

Gizonen %

Emakumeak

Emakumeen %

GUZTIRA

Guztizkoaren %

0 – 4 urte

4.791

5,0662

4.417

4,266

9.208

4,648

5 – 9 urte

4.820

5,0969

4.493

4,3394

9.313

4,701

10 - 14 urte

4.537

4,7976

4.421

4,2699

8.958

4,5218

18 – 19 urte

4.700

4,97

4.473

4,3201

9.173

4,6303

20 – 24 urte

5.006

5,2935

5.153

4,9769

10.159

5,128

25 – 29 urte

6.055

6,4028

6.220

6,0074

12.275

6,1961

30 – 34 urte

7.475

7,9044

7.180

6,9346

14.655

7,3975

35 – 39 urte

7.857

8,3083

7.752

7,487

15.609

7,8791

40 – 44 urte

7.823

8,2724

7.764

7,4986

15.587

7,868

45 – 49 urte

7.412

7,8377

7.689

7,4262

15.101

7,6226

50 – 54 urte

6.503

6,8765

7.029

6,7887

13.532

6,8307

55 – 59 urte

5.628

5,9513

6.553

6,329

12.181

6,1487

60 – 64 urte

5.462

5,7757

6.331

6,1146

11.793

5,9528

65 – 69 urte

5.004

5,2914

6.143

5,933

11.147

5,6268

70 – 74 urte

3.717

3,9305

4.579

4,4225

8.296

4,1876

75 – 79 urte

3.382

3,5763

4.574

4,4177

7.956

4,016

80 - 84 urte

2.522

2,6669

4.081

3,9415

6.603

3,333

85 - 90

1.291

1,3652

2.833

2,7362

4.124

2,0817

90 - 94 urte

476

0,5033

1.355

1,3087

1.831

0,9242

95-99 urte

92

0,0973

422

0,4076

514

0,2595

99 urtetik gora

15

0,0159

77

0,0744

92

0,0464

GUZTIRA

94.568

100

103.539

100

198.107

100

% 47,7

% 52,3

% 100

Iturria: Biztanleen Udal Errolda. Nork egina: Soziologia Unitatea